Presidenti amerikan Donald Trump dhe lideri kinez Xi Jinping kanë mbyllur të premten bisedimet e rëndësishme, duke i përshkruar ato si një hap të madh drejt stabilizimit të marrëdhënieve SHBA-Kinë. Megjithatë, edhe pas takimit, dallimet mes dy fuqive më të mëdha në botë mbeten të thella dhe vazhdojnë të ekzistojnë për disa çështje kyçe që lidhen me sigurinë dhe interesat strategjike.
Sipas raportimit të Associated Press, Xi e priti Trumpin në rezidencën zyrtare Zhongnanhai të premten, në kuadër të angazhimit të tyre gjatë samitit. Pas përfundimit të takimeve, Trump u nis drejt Washingtonit. Takimi u paraqit si një moment i rëndësishëm për të ndërtuar më shumë koordinim mes dy vendeve, në një periudhë ku raportet mes SHBA-së dhe Kinës kanë kaluar nëpër faza tensioni dhe mosmarrëveshjesh.
Gjatë prononcimeve para gazetarëve, Trump tha se ishin “disa ditë të shkëlqyera” dhe e vlerësoi takimin si “shumë të suksesshëm”. Në këto fjalë, ai sugjeroi se bisedimet kanë prodhuar rezultate praktike dhe kanë ndihmuar në rregullimin e aspekteve që lidhen me marrëdhëniet ndërmjet të dyja palëve. Për Trumpin, qasja u fokusua te progresi i arritur në takimet e fundit, edhe pse çështjet e vështira nuk janë zhdukur plotësisht.
Nga ana tjetër, Xi e cilësoi vizitën si një “moment historik”. Ai deklaroi se palët kanë krijuar “një marrëdhënie të re dypalëshe”, ose më saktë një marrëdhënie “konstruktive, strategjike dhe të qëndrueshme”. Me këtë formulim, Xi e vendosi theksin te synimi për një bashkëpunim më të strukturuar dhe të qëndrueshëm mes dy vendeve. Sipas kësaj narracije, takimi synonte ta çonte komunikimin në një nivel që të ulë rrezikun e përplasjes dhe të rrisë parashikueshmërinë.
Trump dhe Xi pohojnë suksesin, por çështjet e mëdha mbeten sfidë
Edhe pse deklaratat e të dy liderëve ishin optimiste, realitetet e ndërlikuara të marrëdhënieve SHBA-Kinë vazhdojnë të shfaqen në disa fusha konkrete. Një prej tyre lidhet me çështjen e Iranit. Pekini, sipas të dhënave të përmendura, ka treguar pak interes publik në përpjekjet amerikane për t’u përfshirë më shumë në zgjidhjen e konfliktit me Iranin. Në këtë kontekst, Trump ka thënë se Xi kishte ofruar ndihmë gjatë bisedimeve të tyre, por fokusi dhe shtrirja e kësaj mbështetjeje mbeten një pikë e ndjeshme.
Në javët e fundit, Departamenti Amerikan i Shtetit ka akuzuar kompani kineze për furnizim të qeverisë iraniane me imazhe satelitore. Në të njëjtën linjë, Departamenti i Thesarit ka ndërmarrë masa ndaj rafinerive kineze të naftës që akuzohen se kanë blerë naftë nga Teherani. Po ashtu, janë prekur edhe transportuesit e tyre. Këto veprime tregojnë se, pavarësisht gjuhës pozitive në takimet e nivelit të lartë, çështjet konkrete të sigurisë dhe ekonomisë ndërkombëtare vijojnë të krijojnë mosbesim dhe diferenca në qëndrime.
Një tjetër temë që i mban dy vendet në distancë është Tajvani. Gjatë bisedimeve private, Xi i ka paralajmëruar Trump-it se dallimet për ishullin vetëqeverisës, nëse menaxhohen keq, mund t’i çojnë dy fuqitë dominuese botërore drejt “përplasjeve madje edhe konflikteve”, sipas zyrtarëve të qeverisë kineze. Ky paralajmërim e thekson sa i brishtë mbetet ekuilibri në raportet SHBA-Kinë, sidomos kur bëhet fjalë për sovranitetin dhe linjat e kuqe strategjike.
Në intervistën e tij për Fox Neës, Trump e ka përshkruar Xi-në me detaje personale për stilin e tij të punës. Ai ka thënë se Xi është “një person i ngrohtë”, por se është “i fokusuar plotësisht te puna” dhe se “nuk ka lojëra”. Edhe këto deklarata, megjithëse të lidhura me mënyrën e komunikimit mes liderëve, nuk e zhbëjnë faktin se çështjet kryesore – Irani, Tajvani dhe të tjera – vazhdojnë të mbeten pengesa që kërkojnë marrëveshje më të gjera, të qëndrueshme dhe të verifikueshme.
Botuar fillimisht në Koha.net
