Shqiptarët kanë një nivel konsumi individual dukshëm më të ulët se mesatarja europiane. Megjithatë, kur vjen puna te ushqimet, modeli i shpenzimeve tregon një kontrast të fortë: për ushqime, qytetarët shqiptarë shpenzojnë pothuajse po aq euro për frymë sa edhe qytetarët e Bashkimit Europian. Kjo bën që pesha e shpenzimeve për ushqime të jetë shumë më e madhe në buxhetin e konsumit në Shqipëri.
Një analizë e shpenzimeve të konsumit tregon se ushqimet zënë një pjesë të konsiderueshme në mënyrën se si familjet menaxhojnë paratë e tyre. Sipas të dhënave që përmenden në material, shqiptarët shpenzojnë 29% të buxhetit të tyre për ushqime. Kjo shifër vjen si një element kryesor për të kuptuar pse në Shqipëri ushqimet mbeten zëri dominues, edhe kur totali i konsumit individual në përgjithësi është më i ulët se mesatarja europiane.
Në krahasim me Bashkimin Europian, rezulton se pesha e shpenzimeve për ushqime tek shqiptarët është edhe më e theksuar. Teksti thekson se kjo është “pothuajse po aq euro për frymë” sa niveli i qytetarëve të BE-së, por me një logjikë të ndryshme: në Shqipëri, për shkak se shpenzimi total individual është më i ulët, ushqimet i marrin një pjesë më të madhe të buxhetit. Kështu, edhe kur shumat për ushqime janë pranë atyre europiane për frymë, efekti final është një përqindje më e lartë brenda shpenzimeve totale.
Ushqimet marrin peshë të madhe në buxhetin e konsumit
Konkluzioni që del nga këto të dhëna është se në Shqipëri ushqimet “zënë” një pjesë më të rëndësishme të shpenzimeve sesa në shumicën e vendeve europiane. Materiali e shpreh këtë qartësisht duke e lidhur peshën prej 29% me faktin se është afërsisht në të njëjtin nivel euro për frymë me BE-në, duke bërë që zëri i ushqimeve të rritet proporcionalisht brenda buxhetit. Kjo është arsyeja pse thuhet se ushqimet marrin një pjesë shumë më të madhe të buxhetit të konsumit në Shqipëri.
Ndryshimi bëhet edhe më i dukshëm kur merret parasysh raporti me nivelin e shpenzimeve në Bashkimin Europian. Në material theksohet se pjesa që shqiptarët i dedikojnë ushqimeve është “pothuajse tre herë” më e lartë se norma e BE-së, e shprehur në kontekstin e shifrës së 29% dhe krahasimit me nivelin europian. Kjo do të thotë se, pavarësisht se ushqimet kanë një kosto të ngjashme për frymë, mënyra si ato ndikojnë në buxhetin familjar në Shqipëri është më e rëndë.
Pikërisht për këtë arsye, struktura e konsumit tek shqiptarët tregon më shumë varësi nga shpenzimet bazë. Kur shpenzimi total individual është më i ulët, zërat e domosdoshëm si ushqimet marrin një pjesë më të madhe të të ardhurave në dispozicion. Në praktikë, kjo nënkupton se hapësira për shpenzime të tjera në buxhetin e konsumit mund të jetë më e ngushtë, pasi një pjesë më e madhe e mundësive financiare shkon te ushqimet.
Shifra prej 29% për ushqimet dhe krahasimi me BE-në ndihmojnë për të kuptuar drejt atë që theksohet në material: Shqipëria ka një peshë më të madhe të ushqimeve në shpenzimet e përgjithshme të konsumit. Kontrasti mes nivelit më të ulët të konsumit individual dhe shumës pothuajse të ngjashme për ushqime për frymë e bën këtë ndryshim të dukshëm, duke e bërë ushqimin kategorinë ku shpenzimet “ndalen” më fort në buxhetin e përditshëm.
Botuar fillimisht në Albeu
