18 korriku shënon Ditën Ndërkombëtare të Nelson Mandelës, një datë e vendosur nga Asambleja e Përgjithshme e Organizatës së Kombeve të Bashkuara për nder të ditëlindjes së liderit të shquar afrikan. Mandela, i cili është njohur si president i Afrikës Jugore dhe si luftëtar i lirisë, i kushtoi jetën e tij përballjes me shtypjen racore që u bëhej njerëzve të zinj, veçanërisht në Afrikën Jugore. Për shumë vite, ai u përball drejtpërdrejt me represionin, duke e kaluar një pjesë të madhe të jetës në burgje.
Nelson Mandela lindi më 18 korrik të vitit 1918. Pikërisht kjo datë u kthye në një ditë ndërkombëtare në vitin 2009, kur OKB-ja vendosi ta shpallë 18 korrikun Ditë ndërkombëtare të Nelson Mandelës. Me këtë vendim, komuniteti ndërkombëtar e lidh kujtesën për Mandelën jo vetëm me figurën e tij, por edhe me vlerat që ai përfaqësonte: dinjitetin njerëzor, paqen dhe kontributin për pajtimin.
Ditëlindja e Mandelës u shpall gjithashtu si Ditë Ndërkombëtare e Nelson Mandelas si një shenjë mirënjohjeje për kontributin e tij të lidhur me fituesin e çmimit Nobel për Paqe dhe me pajtimin që ai ndihmoi të arrihej. Në këtë ditë, jugafrikanët zakonisht e shënojnë përvjetorin e lindjes së liderit të tyre kundër aparteidit. Përtej ceremonive, tradita shoqërohet edhe me angazhimin qytetar: 67 minuta punë për komunitet, si paralel me faktin se Mandela ishte 67 vjet në shërbim publik.
Rruga e Nelson Mandelës drejt ndryshimit nuk u ndërtua menjëherë përmes konfrontimit të drejtpërdrejtë me dhunë. Fillimisht ai zgjodhi rrugën paqësore për qëllimet e tij dhe të shokëve të tij. Por reagimi i regjimit ndaj aktivistëve solli përballje ligjore dhe ndëshkime të ashpra. Në vitin 1956, Mandela u akuzua për “tradhti të lartë” nga regjimi i atëhershëm, së bashku me 155 shokë të tjerë. Procesi gjyqësor zgjati deri në 1961, ndërsa të gjithë të akuzuarit u liruan.
Pas kësaj faze, jeta dhe angazhimi i Mandelës morën një tjetër drejtim. Pas lirimit, ai u bë lider i grupit të armatosur të ANC-së, i njohur si Umkhonto we Sizwe. Më tej, në vitin 1962 Mandela u burgos dhe u dënua me 5 vjet heqje lirie. Vite më vonë, në vitin 1964, dënimi u ashpërsua: ai u dënua me burg të përjetshëm, pasi kishte planifikuar luftë të armatosur. Në vitin 1985, atij iu afrua një mundësi lirimi në kushtin që ai të pranonte ndalimin e aktivitetit të armatosur, por Mandela refuzoi.
18 korriku përkujton kurajën dhe rrugën drejt lirisë së Mandelës
Një kthesë e rëndësishme ndodhi në vitin 1990. Pas një fushate të ANC-së dhe presionit ndërkombëtar, Mandela u lirua pa kushte. Më pas, karriera e tij politike dhe ndikimi publik u shfaqën edhe në përmasa më të gjera: në vitin 1993 ai fitoi çmimin Nobel. Vitin pasues, në 1994, ai u zgjodh në zgjedhje demokratike si President i Afrikës Jugore. Më 9 maj të atij viti, Mandela u zgjodh si presidenti i parë i zi në këtë vend, duke shënuar një moment historik për demokracinë dhe barazinë.
Pas mandatit të tij, në vitin 1999 Nelson Mandela dha dorëheqje. Ai mbeti aktiv për organizata të ndryshme për të drejtat e njeriut. Në vitin 2003, Mandela kritikoi hapur Toni Blair dhe George W. Bush për intervenimin në Irak. Jeta e tij u mbyll më 5 dhjetor 2013, pas një sëmundjeje të gjatë: ai vdiq në shtëpinë e tij në Johannesburg. Dita Ndërkombëtare e Mandelës sot shërben si kujtesë për rrugët që ai kaloi—nga burgjet e gjata te udhëheqja politike—dhe për mesazhin se ndryshimi është i mundur kur kombinohen drejtësia, angazhimi dhe puna për komunitetin.
Botuar fillimisht në Bota Sot
