Pezullimi i Dialogut strategjik të SHBA me Kosovën është bërë, sipas reagimeve të përcjella në opinion publik, me pa të drejtë. Në këtë qëndrim thuhet se Kosova nuk ka marrë asnjë hap kundër serbëve të Kosovës, por ka zbatuar vetëm Ligjin dhe Kushtetutën e saj, në mbrojtje të sovranitetit.
Ky vlerësim theksohet edhe në një kontekst të gjerë kohor. Përmendet se bisedimet vijnë pikërisht në ditën e hapjes së Dialogut strategjik me Serbinë, njëkohësisht me reagime që lidhen me deklarata të Snezhana Paunoviqit për “pastrim etnik” të shqiptarëve në Kosovë. Po ashtu përmenden disa ngjarje të rënda: sulmi serb mbi KFOR-in më 29 maj 2023, si dhe më pas, në shtator të këtij viti, kur bëhen tri vite nga sulmi terrorist serb në Banjskë të Zveçanit. Po ashtu, tri vite përmenden edhe nga sulmi në nëntor në kanalin e ujit Ibër–Lepenc.
Në të njëjtën linjë, në artikull shtrohet edhe çështja e banorëve në Luginën e Preshevës. Përmendet se mbi 8 mijë shqiptarëve të Preshevës, Medvegjës dhe Bujanocit u janë shuar adresat, duke u përshkruar kjo si një proces që prek drejtpërdrejt jetën e komuniteteve shqiptare. Në këtë kuadër, thuhet se po bëhet një spastrim etnik nga shqiptarët vendas.
Dialogu strategjik: kushtet për Kosovën, ndërsa Serbia nuk penalizohet
Në përgjigje të pretendimeve për pezullimin, përmendet një formulim i DASH-it. Aty thuhet: “Ne mbetemi të përkushtuar për avancimin e interesave të përbashkëta të Shteteve të Bashkuara dhe popullit të Kosovës. Presim me padurim të zhvillojmë një Dialog Strategjik me Kosovën kur të krijohen kushtet e duhura, përfshirë përmbushjen nga Kosova të zotimeve të saj në raport me serbët e Kosovës”. Më tej, artikulli i referohet edhe listës së marrëveshjeve që, sipas kësaj linje, pretendohet se kanë nevojë për zbatim.
Përmendet se këto marrëveshje zbatohen nga të dyja palët, pra edhe nga Serbia. Në artikull thuhet se Serbia i ka dërguar një letër BE-së, ku ka shprehur se nuk do t’i zbatojë pikat që lidhen me njohjen e Kosovës, ndërsa përveç kësaj, është përmendur lobimi kundër pranimit të Kosovës nga shtetet e tjera. Pavarësisht kësaj, theksohet se nuk ka pasur asnjë vërejtje nga BE-ja dhe SHBA-ja, ndërkohë që prej sot raportohet se ka nisur hapja e Dialogut strategjik.
Ndërkohë, në përshkrimin e kërkesave që po i bëhen Kosovës nga Perëndimi, renditen disa pika kryesore. Sipas artikullit, ato përfshijnë themelimin e Asociacionit të komunave me shumicë serbe dhe sigurimin e një niveli të vetëmenaxhimit për komunitetin serb në Kosovë, në përputhje me Marrëveshjen Bazë të vitit 2023 dhe Aneksin e Ohrit. Po ashtu, theksohet se Perëndimi kërkon që Kosova të zgjidhë kontestet me Kishën Ortodokse Serbe, të mbrojë liritë fetare dhe të shmangë veprime të njëanshme në veriun e vendit, të cilat, sipas Uashingtonit, kanë rritur tensionet me komunitetin serb.
Në tekst ngrihet edhe një kundërshtim ndaj logjikës së “njëanshmërisë”. Aty thuhet se para veprimit të Kosovës, Serbia ka vepruar në mënyrë të njëanshme, duke formuar institucione paralele. Përmendet se sipas kësaj qasjeje, këto veprime nuk do të ndaloheshin vetëm me veprimet e Kosovës, por përkundrazi do të vazhdonin të rriteshin e shtoheshin. Po ashtu, në artikull lidhen këto çështje me faktin se, sipas qëndrimit të paraqitur, “duhej të prinin” BE-ja dhe SHBA-ja në heqjen e ndalimit të veprimit të institucioneve të tilla.
Në mbyllje, artikulli përfshin edhe çështje më të gjera politike, duke përmendur se Serbia, përkundër kushteve të vëna nga BE dhe SHBA, nuk ka vendosur sanksione ndaj Rusisë. Theksohet se në këtë periudhë Serbia ka shtuar bashkëpunimin me Rusinë, Kinën dhe Iranin. Sipas tekstit, kjo garniturë qeveritare në Serbi cilësohet si e përbërë nga bashkëpunëtorë të Millosheviqit, të cilët, sipas pretendimit të ngritur, punojnë e luftojnë për “Serbinë e Madhe”. Në këtë kuadër shtrohet pyetja pse nuk kërkohet përmbushje e kushteve të ngjashme edhe për shqiptarët në Serbi, duke iu referuar formulimit të DASH-it se “Dialogu Strategjik me Kosovën” lidhet me përmbushjen e kushteve dhe zotimeve ndaj serbëve.
Botuar fillimisht në Bota Sot
