Shqipëria pritet të mbyllë sot tre kapitujt e parë të negociatave me Bashkimin Evropian, një hap që e çon vendin drejt avancimit të mëtejshëm në procesin e anëtarësimit. Në BE është rënë dakord që Shqipëria të mbyllë kapitujt me numra rendorë 25, 26 dhe 30. Për këta kapituj, ose nuk kërkohet fare negociim, ose Shqipëria i ka përmbushur të gjitha kriteret e nevojshme për mbyllje.
Vendimi i ditës së sotme parashikon mbylljen e kapitullit 25, “Shkenca dhe Hulumtimet”, si dhe të kapitullit 26, “Arsimi dhe Kultura”. Këta janë kapituj që më herët kanë pasur një histori të veçantë në proces: janë hapur dhe mbyllur përnjëherë, pasi për ta nuk ka pasur një kornizë të përbashkët ligjore të BE-së. Në vend të kësaj, janë konsideruar vetëm disa parime themelore.
Megjithatë, situata ndryshoi me hyrjen në fuqi të metodologjisë së re në procesin e zgjerimit të BE-së. Që nga zbatimi i kësaj metodologjie, asnjë kapitull nuk mund të mbyllet pa miratimin e një raporti të ndërmjetëm për përmbushjen e kritereve kalimtare në fushën e rendit dhe ligjit. Ky raport njihet me shkurtesën IBAR.
IBAR për Shqipërinë u miratua me disa muaj vonesë, pasi ka pasur rezerva nga ana e disa shteteve anëtare. Pavarësisht kësaj, miratimi i raportit ka hapur rrugën që Shqipëria të hyjë tani në fazën e mbylljes së kapitujve. Në sfond të këtij ecurie, kujtohet se vitin e kaluar vendi ka shënuar një progres të jashtëzakonshëm, duke i hapur të gjithë kapitujt në axhendë.
Përfaqësuesit e diplomacisë në vendet anëtare kanë theksuar se Shqipëria ka ende disa çështje që lidhen me sundimin e ligjit. Në këtë kontekst, është përsëritur pritshmëria që Tirana të garantojë punën e pavarur dhe të papenguar të sistemit gjyqësor, me theks të veçantë te SPAK-u. Po ashtu, në Bruksel dhe në disa kryeqytete të vendeve anëtare nuk janë pritur mirë disa deklarata të kryeministrit Edi Rama, të cilat janë parë si përpjekje për të ushtruar presion ndaj SPAK-ut.
Procesi i mbylljes vijon, me fokus te sundimi i ligjit
Përveç kapitujve 25 dhe 26, Shqipëria do të mbyllë edhe kapitullin 30, që ka të bëjë me politikën e jashtme. Ky kapitull nuk ka pasur probleme në historikun e negociatave, pasi Shqipëria është e përshtatur 100 për qind me pozicionet e BE-së për çështjet e jashtme. Një faktor shtesë është fakti se Shqipëria është edhe vend anëtar i NATO-s, çka përputhet me orientimet dhe standardet që lidhen me politikën e jashtme.
E njëjta ditë parashikon gjithashtu zhvillime në rajon: Mali i Zi pritet të mbyllë edhe dy kapituj të tjerë, duke e çuar numrin e kapitujve të mbyllur në 18. Edhe pse diferenca mes Malit të Zi dhe Shqipërisë në numrin e kapitujve të mbyllur do të jetë shumë e madhe, këto dy vende po konsiderohen si udhëheqëse në procesin e zgjerimit të BE-së.
Sot pritet të hapen edhe kapituj negociues me Ukrainën dhe Moldavinë. Ndërkohë, përpjekja e Komisionit Evropian, Francës, Italisë, Spanjës, Greqisë dhe disa vendeve të tjera për të hapur kapituj edhe me Serbinë nuk ka arritur sukses, pasi kundër janë shprehur të paktën nëntë vende anëtare të BE-së. Për secilin hap në procesin e zgjerimit, vendimet merren me procedurat dhe mekanizmat përkatës, ku kërkohet mbështetje e mjaftueshme mes shteteve anëtare.
Botuar fillimisht në Koha.net
