Instituti i Kosovës për Drejtësi (IKD) ka vlerësuar se draftligji për Byronë Shtetërore për Verifikimin dhe Konfiskimin e Pasurisë së Pajustifikueshme ka shënuar përparim në krahasim me versionet e mëparshme. Megjithatë, sipas IKD-së, ai ende mbart mangësi që duhet të adresohen përpara se të procedohet drejt miratimit të ligjit.
IKD-ja e ka paraqitur vlerësimin në raportin “Pasuria e pajustifikueshme, drejtësia e justifikueshme”. Në këtë aktivitet, hulumtuesi i lartë i institutit, Gëzim Shala, tha se projektligji është diskutuar për gjashtë vjet dhe se ka kaluar në dy raste përmes rrëzimit nga Gjykata Kushtetuese, çka ka ndikuar në mënyrën se si duhet të rishikohen dispozitat e tij.
Siguria juridike dhe mbrojtja nga arbitrariteti për pasurinë e pajustifikueshme
Sipas Shalës, edhe pse disa gjetje të Gjykatës Kushtetuese janë reflektuar në versionet e reja, çështjet e hapura mbeten ende serioze. Ai theksoi se projektligji synon një qëllim që mund të jetë legjitim, por po ashtu legjitime janë kërkesat që i njëjti të garantojë siguri juridike dhe të ofrojë mbrojtje nga arbitrariteti. Për IKD-në, kjo është veçanërisht e rëndësishme që mekanizmi i krijuar të mos shndërrohet në një instrument arbitrar ndaj subjekteve që do të bien nën fushëveprimin e këtij ligji.
Shala vuri në dukje se raporti i IKD-së e sheh si përparim faktin që drafti i tanishëm ka inkorporuar gjetjet e Kushtetueses në raport me draftin paraprak. Pavarësisht kësaj, ai tha se mbeten çështje të hapura që kërkojnë rishikim para miratimit të tekstit përfundimtar. Argumenti thelbësor është që procedurat dhe mandati i Byrosë duhet të jenë të qarta e të sakta, në mënyrë që të mos lihet hapësirë për arbitraritet.
Një pjesë e rekomandimeve të IKD-së lidhet edhe me pavarësinë e Byrosë. Shala tha se draftligji duhet të ofrojë një pavarësi më të madhe institucionale për Byronë Shtetërore. Në këtë drejtim, IKD-ja ka rekomanduar që drejtori i Byrosë dhe anëtarët e komisionit mbikëqyrës të zgjidhen me të paktën 61 vota në Kuvend. Ky propozim, sipas arsyetimit të dhënë, synon të rrisë bazën politike-institucionale për vendimmarrje dhe të minimizojë rrezikun e ndikimeve të papërshtatshme.
IKD-ja ka ngritur gjithashtu shqetësime rreth disa paqartësive dhe mungesave të tjera në draft. Një prej tyre lidhet me mënyrën e përcaktimit të termit “pasuria në masën më të lartë të lartë”. Sipas raportimit të IKD-së, formulimet e tilla kërkojnë sqarim të mëtejshëm, në mënyrë që të shmangen interpretimet që mund të çojnë në zbatim jo konsistent. Po ashtu, IKD-ja ka theksuar mungesën e një divizioni të specializuar në Gjykatën e Apelit për trajtimin e këtyre rasteve, një element që, sipas vlerësimit të institutit, do të ndikonte në standardizimin dhe trajtimin më të mirë të çështjeve të lidhura me konfiskimin e pasurisë së pajustifikueshme.
Në kontekst të pavarësisë, Shala ngriti edhe çështjen e mënyrës së zgjedhjes së drejtorit dhe komisionit mbikëqyrës. Ai theksoi se këta emra, sipas draftit aktual, zgjidhen nga Kuvendi i Republikës së Kosovës. Sipas argumentimit të IKD-së, të gjitha këto detaje për zgjedhjen dhe kontrollin e brendshëm duhet të rregullohen në mënyrë të tillë që të mos krijojnë hapësirë për arbitraritet dhe të sigurojnë funksionim të qëndrueshëm të institucionit. Gjithashtu, Shala tha se për shkak të mandatit të rëndësishëm që do të ketë Byroja, procedurat e saj duhet të jenë të rishikuara që të jenë të qarta, të sakta dhe efektive në praktikë.
Botuar fillimisht në Koha.net
