Mohammad Bagher Ghalibaf, kryenegociatori iranian, ka deklaruar se Shtetet e Bashkuara dhe Irani kanë arritur një marrëveshje, përmes së cilës janë zhbllokuar 12 miliardë dollarë fonde të ngrira. Lajmi vjen në një moment të ndjeshëm për lidhjet mes dy vendeve dhe për ekonominë energjetike globale, ndërsa tensionet rreth rajonit mbeten ende në qendër të vëmendjes.
Sipas Ghalibaf, menaxhimi i Ngushticës së Hormuzit nuk do të kthehet “kurrë si para luftës”. Ai ka theksuar se Irani synon të ketë një rol të drejtpërdrejtë në administrimin e kësaj zone strategjike, edhe pse do të respektohen normat ndërkombëtare. Kjo deklaratë lidhet drejtpërdrejt me mënyrën se si do të organizohet kontrolli dhe menaxhimi në një nga pikat më kritike të kalimit detar në botë.
Ngushtica e Hormuzit konsiderohet një nga nyjet më të rëndësishme energjetike në planet, pasi një pjesë e madhe e naftës globale kalon përmes saj. Për këtë arsye, çdo përshkallëzim i situatës në këtë zonë nuk mbetet vetëm çështje rajonale, por reflektohet shpejt në tregjet ndërkombëtare të energjisë. Ndryshimet në stabilitetin e trafikut detar dhe në mënyrën e administrimit të zonës shndërrohen automatikisht në sinjale për çmimet dhe furnizimet në shkallë globale.
Ndërkohë, marrëveshja që ka sjellë zhbllokimin e fondeve të ngrira krijon një hapësirë të re për normalizim të aspekteve financiare mes palëve. Shifrat e përmendura nga kryenegociatori iranian janë 12 miliardë dollarë, një vlerë që, sipas kontekstit të deklarimeve, lidhet me bllokimet e mëparshme dhe me procesin e ri të trajtimit të tyre. Ky element ka rëndësi edhe për investimet dhe lëvizjet financiare që varen nga qartësimi i kushteve të rënë dakord.
SHBA–Irani zhbllokojnë 12 miliardë dollarë dhe flasin për Hormuzin
Në të njëjtën linjë, Ghalibaf ka përcjellë edhe një mesazh për të ardhmen e menaxhimit të Ngushticës së Hormuzit. Ai ka nënvizuar se administrimi nuk pritet të rikthehet në mënyrën që ekzistonte “para luftës”, duke lënë të kuptohet se strukturat dhe rolet në rajon do të ndryshojnë. Në këtë kuptim, Irani pretendon një rol të drejtpërdrejtë, ndërsa paralelisht theksohet se normat ndërkombëtare duhet të respektohen, pra administrimi i ri nuk synon të veprojë jashtë rregullave të pranuara ndërkombëtarisht.
Trajtimi i kësaj çështjeje është veçanërisht i ndjeshëm, pasi Ngushtica e Hormuzit shërben si korridor kyç për transportin e karburanteve. Kur tensionet rriten, rreziku për ndërprerje të qarkullimit detar dhe për rritje të pasigurisë në treg rritet po ashtu. Kjo do të thotë se vendimet politike dhe marrëveshjet diplomatike që prekin këtë zonë kanë ndikim të drejtpërdrejtë në çmimet e energjisë, në planifikimin e tregtarëve dhe në furnizimet që shkojnë drejt tregjeve të ndryshme.
Përtej dimensionit energjetik, fakti që palët flasin për zhbllokimin e 12 miliardë dollarëve tregon se marrëveshja ka edhe një komponent financiar konkret. Zhbllokimi i fondeve të ngrira i jep një sinjal se dialogu mes SHBA-së dhe Iranit ka avancuar deri në një pikë ku një pjesë e bllokimeve mund të zgjidhet. Ndërkohë, deklarimet për rolin në Hormuz mbeten pjesë e narrativës së palës iraniane për mënyrën si do të menaxhohet kjo hapësirë strategjike në të ardhmen.
Në përmbledhje, deklarata e Mohammad Bagher Ghalibaf lidh marrëveshjen SHBA–Iran me një rezultat të menjëhershëm financiar—zhbllokimin e 12 miliardë dollarëve—dhe njëkohësisht e vendos në fokus Ngushticën e Hormuzit si nyje kryesore energjetike. Sipas tij, menaxhimi i kësaj zone nuk do të kthehet si më parë, Irani do të kërkojë rol të drejtpërdrejtë në administrim, ndërsa normat ndërkombëtare do të respektohen. Duke qenë se në këtë ngushticë kalon një pjesë e madhe e naftës globale, çdo ndryshim në mënyrën e administrimit dhe çdo përshkallëzim i situatës reflektohet shpejt në tregjet ndërkombëtare të energjisë.
Botuar fillimisht në Albeu
