Çmimet e naftës kanë shënuar rënie të fortë pas zhvillimeve që lidhen me një marrëveshje mes SHBA-së dhe Iranit, e cila vjen pas angazhimit ndërmjetësues të Pakistanit. Tregu reagoi menjëherë ndaj njoftimeve për procesin e marrëveshjes dhe pritjeve për hapjen e rrugëve të qarkullimit detar, veçanërisht për ngushticën e Hormuzit.
Gjatë ditës së hënës, nafta Brent, standardi kryesor global i referencës për çmimet e naftës, ra me 4.3%, duke arritur në 83.55 dollarë për fuçi. Në të njëjtën kohë, nafta që tregtohet në Shtetet e Bashkuara shënoi rënie më të madhe, prej 4.9%, dhe u kuotua në 80.74 dollarë për fuçi. Lëvizja poshtë në të dyja tregjet tregon se investitorët i dhanë peshë lajmit për lehtësim të mundshëm të tensioneve në rajon.
Këto ndryshime lidhen me komunikimet që vijnë nga jashtë, ndërsa roli i ndërmjetësit u konfirmua nga kryeministri i Pakistanit, Shehbaz Sharif. Ai ka deklaruar se ceremonia zyrtare e nënshkrimit do të mbahet të premten, më 19 qershor, në Zvicër. Kjo datë është kthyer në pikë referimi për tregun, pasi i shton besueshmërinë procesit dhe i jep një afat konkret zhvillimit diplomatik.
Në anën tjetër, zëvendësministri i Jashtëm i Iranit, Kazem Gharibabadi, konfirmoi gjatë një telefonate në televizionin shtetëror se një marrëveshje me SHBA-në ishte finalizuar. Në të njëjtën linjë, Donald Trump ka shkruar në rrjetet sociale: “Lëreni naftën të rrjedhë!”. Mesazhi u lexua nga tregu si sinjal për normalizim të ardhshëm të qarkullimit të energjisë, i cili lidhet drejtpërdrejt me rrugët detare.
Nafta bie mbi 4% teksa tregu pret rihapjen e Hormuzit
Megjithatë, jo të gjitha reagimet në treg kanë qenë vetëm pozitive. Vandana Hari, nga kompania e analizës së tregjeve energjetike “Vanda Insights”, ka vënë në dukje se mungesa e detajeve mbi atë që është rënë dakord “ka të ngjarë të sjellë shqetësim dhe pasiguri në treg”. Sipas saj, kjo mund të nënkuptojë një periudhë rishikimesh gjatë javës në vijim, me luhatje të forta si rezultat i pritshmërive të ndryshme të operatorëve.
Ngushtica e Hormuzit ka qenë në qendër të vëmendjes prej muajsh, pasi është një nga arteriet kryesore të transportit të energjisë në botë. Ajo ka qenë praktikisht e mbyllur që pak kohë pasi SHBA-ja dhe Izraeli nisën sulmet ajrore kundër Iranit më 28 shkurt. Gjatë periudhës së tensioneve, Teherani ka kërcënuar se do të sulmonte anijet që përdorin këtë rrugë ujore, duke theksuar rëndësinë e saj dhe ndikimin që mund të ketë në furnizimet globale.
Në terma të volumit të tregtisë, përmes ngushticës së Hormuzit kalon zakonisht rreth 20% e naftës dhe gazit natyror të lëngshëm (LNG) në botë. Kjo e bën atë një nyje kritike për zinxhirët e furnizimit, ndaj çdo sinjal për hapje ose mbyllje ndikon menjëherë në pritjet e çmimeve. Gjatë muajve të trazuar, tregjet globale të energjisë kanë parë lëvizje të shpeshta, ku çmimet shpesh janë rritur ose rënë ndjeshëm në varësi të zhvillimeve në luftën mes SHBA-së, Izraelit dhe Iranit.
Për të kuptuar më mirë intensitetin e reagimit të çmimeve, vlen të kujtohet se Brent, e cila tregtohej rreth 70 dollarë për fuçi para fillimit të konfliktit, ka arritur kulmin në rreth 120 dollarë gjatë luftës. Ndaj, edhe rënia e 4.3% në 83.55 dollarë dhe e 4.9% në 80.74 dollarë, edhe pse e fortë, pasqyron një treg që ende po kërkon ekuilibër mes lajmeve diplomatike dhe pasigurisë që lidhet me detajet e marrëveshjes. Për këtë arsye, rihapja e rrugëve detare dhe sqarimi i kushteve mbeten elementët kryesorë që do të ndiqen nga afër nga investitorët gjatë ditëve në vijim.
Botuar fillimisht në Koha.net
