“Java e Kulturës së Kosovës në Berlin” vjen edhe këtë vit me një mesazh të qartë dhe me një program që synon të nxjerrë në pah kulturën, artin dhe krijimtarinë bashkëkohore të Kosovës. Edicioni i sivjetmë, i tretë me radhë, nis në Ditën e Çlirimit të Kosovës dhe hapet të premten, më 12 qershor 2026, duke vazhduar deri më 27 qershor. Organizimi i kësaj jave kulturore synon të forcojë rolin e diasporës si bartëse e kulturës, por edhe si krijuese që e transmeton atë përmes veprimtarive artistike e kulturore.
Motoja e sivjetme është “Ndërrimi i kahes së sinjalit”, ndërsa domethënia e saj “lexohet” jo vetëm në të tashmen. Përmes këtij slogan-i, organizatorët e konceptojnë ngjarjen si një kthesë në mënyrën se si kultura e Kosovës shihet, interpretohet dhe përçohet—duke e vendosur në qendër artistët e saj dhe krijimtarinë e kohës sonë. Në këtë kuptim, promovimi nuk mbetet thjesht një aktivitet prezantues, por kthehet në një platformë ku diaspora shfaqet si pjesë aktive e krijimit dhe jo vetëm si audiencë që e pranon kulturën.
Një nga pyetjet kryesore që shtrohet gjatë programit lidhet me dukshmërinë dhe angazhimin: “Si të bëhemi të dukshëm, të kontribuojmë dhe të marrim pjesë në vendimmarrje”. Kjo çështje, e cila trajtohet në kuadër të debatit të hapjes së eventit, shfaqet si fillim i një qasjeje më të gjerë për rol të organizuar të komunitetit. Përgjigjja dhe drejtimi i synimeve del qartë sapo hapet programi i edicionit të sivjetmë të “Javës së Kulturës në Berlin”, i cili është i larmishëm dhe i konceptuar me mesazhe të forta.
“Ndërrimi i kahes së sinjalit”: diaspora në fokus, kultura në vazhdim
Debati në hapje organizohet me temën “Diaspora në politikën dhe shoqërinë gjermane – Si të bëhemi të dukshëm, të kontribuojmë dhe të marrim pjesë në vendimmarrje”. Në këtë aktivitet pritet të marrin pjesë personalitete të njohura shqiptare aktive në jetën politike, institucionale, shkencore dhe kulturore në Gjermani. Komunikimi i kësaj dite, sipas programit, vendos një lidhje mes identitetit kulturor dhe pjesëmarrjes qytetare, duke e trajtuar diasporën si faktor që ndikon në hapësirat publike.
Në panel do të jenë politikanët Afërdita Suka, Arianit Besiri dhe Nikola Tunici, ndërsa moderimi do të bëhet nga analistja Engjellushe Morina. Përzgjedhja e emrave lidhet me përvojën e tyre në fusha të ndryshme brenda shoqërisë gjermane, duke e bërë debatin një pikë kyçe të edicionit. Mesazhi që përcillet në këtë etapë është i lidhur me pjesëmarrjen dhe kontributin, por edhe me mënyrën se si një komunitet mund të shndërrohet në zë më të dukshëm në hapësira ku vendimet merren në nivel institucional.
Pas pjesës së hapjes, programi kulturor vijon me shfaqjen e filmit dokumentar “The Beauty of the Donkey”, me regji të Dea Gjinovcit. Projekti kinematografik sjell historinë prekëse të një regjisoreje dhe babait të saj, të cilët kthehen në fshatin Makërmal për të realizuar një film të frymëzuar nga kujtimet e fëmijërisë së tij, një çerek shekulli pas luftës në Kosovë. Përmes këtij rrugëtimi, dokumentari thekson përballjen me plagët e së kaluarës, si dhe nevojën për shërim, pajtim dhe shpresë. Në qendër të filmit vendoset edhe luhatja mes realitetit dhe imagjinatës, e cila shfaqet gjithnjë e më e theksuar përgjatë zhvillimit të rrëfimit.
Me këtë kombinim mes diskutimit publik dhe ngjarjeve kulturore, “Java e Kulturës së Kosovës në Berlin” synon të konsolidojë më tej qëllimet e saj: promovimin e kulturës dhe të artit të Kosovës, të artistëve të saj dhe të krijimtarisë bashkëkohore kosovare. Programi i sivjetmë, që nis më 12 qershor dhe përfundon më 27 qershor, e mban fokusin te mesazhet e fuqishme dhe te angazhimi i diasporës në mënyrë që kultura të mbetet e gjallë, e dukshme dhe e transmetueshme. Nëpërmjet aktiviteteve të planifikuara, javës i jepet një kornizë që shkon nga debati i dimensionit shoqëror-politik te përvojat artistike, duke krijuar një rrjedhë të unifikuar rreth idesë së “ndërrimit të kahes së sinjalit”.
Botuar fillimisht në Koha.net
