Paranteza ime e vendosur në titull, me një qasje që kërkon të lexojë zhvillimet përtej vetëm rezultatit elektoral, e zhvendos vëmendjen nga fituesi te një projekt i identifikuar politikisht si “Republika e Tretë” e Albin Kurtit. Në këtë kuptim, paranteza nuk e mohon fitoren e LVV-së në zgjedhjet e 7 qershorit, por sugjeron se ajo që lidhet me këtë narrativë politike, e cila ende nuk po qarkullon publikisht si slogan, ka pësuar një “goditje të rëndë dhe serioze”.
Kur flitet për një “goditje të rëndë”, nënkuptohet një vonesë apo prolongim i synimeve dhe i ambicies për ta ndryshuar gradualisht “arkitekturën” e Kushtetutës aktuale ahtisariane. Kjo çështje del në pah si një realitet i ri pas zgjedhjeve, ku projektet nuk ecin më në të njëjtin ritëm si më parë dhe ku hapësirat politike për zbatimin e planeve nuk janë më po aq të mëdha sa në periudhat kur LVV-ja kishte dominim.
Është e rëndësishme të theksohet se, edhe pse LVV-ja është ende aktori kryesor pas zgjedhjeve, koha e instalimit të një narrative të tillë duket se është zhvendosur. Në tekstin argumentues bëhet qartë se qëllimi për ta nisur instalimin e “Republikës së Tretë” ishte përshkruar si një kauzë dhe si mision i Albin Kurtit. Por krahasimi mes dy cikleve zgjedhore tregon se rrethanat kanë ndryshuar ndjeshëm.
Në zgjedhjet e 28 dhjetorit, LVV-ja kishte marrë 51.3% të elektoratit kosovar. Në atë moment, dominimi dhe epërsia hegjemone ofronin kushte më të favorshme për ta çuar përpara një projekt të tillë, me më pak kufizime dhe me më shumë mundësi për përshpejtim. Ndërsa në zgjedhjet e 7 qershorit, sipas logjikës së shtruar, rezultati nuk është më i një niveli që i jep LVV-së të njëjtën shkallë kontrolli mbi dinamikat politike.
“Republika e Tretë”: nga epërsia te mundësitë e kufizuara
Në këtë trajtim, theksi vendoset te fakti që pas zgjedhjeve të 7 qershorit LVV-ja nuk del me një fitore hegjemonike. Përkundrazi, thuhet se fituesi ka një epërsi, por jo në formë që ta mbajë procesin pa pengesa. Pikërisht për këtë arsye ideja e fillimit të instalimit të kësaj narrative, krahasuar me zgjedhjet e 28 dhjetorit, shfaqet se është kthyer “dy hapa prapa” në planin praktik. Kjo lidhet drejtpërdrejt me kufizimet e mundshme politike që shfaqen kur fituesi nuk ka shumicë të mjaftueshme për të vendosur vetë ritmin dhe drejtimin e ndryshimeve.
Argumenti më tej e lidh këtë me idenë e “zhveshjes” së projekteve nga realiteti që premtonin dikur. Në vend të një zgjedhjeje që i jep legjitimitet maksimal për ndryshim të shpejtë, në skenë shfaqet një konfigurim tjetër ku proceset, zhvillimet dhe planet kanë nevojë për manovrim brenda një kuadri kushtetues tashmë ekzistues. Kështu, “këmisha” e ngushtë e arkitekturës aktuale ahtisariane del si simbol i asaj se sa më të mëdha janë kufizimet institucionale dhe politike, aq më i vështirë bëhet ndryshimi me ritëm të lartë.
Në fund të rrjedhës së argumentit, gazetarja/ gazetaria synon të vendosë një lidhje logjike midis dy datave vendimtare: zgjedhjeve të 28 dhjetorit dhe zgjedhjeve të 7 qershorit. Treguesi kryesor është se, në kushtet kur LVV-ja në 28 dhjetor kishte marrë 51.3% dhe kishte dominim të gjerë, misioni i lidhur me “Republikën e Tretë” dukej më i realizueshëm. Kurse pas 7 qershorit, ku fitorja nuk cilësohet si hegjemonike, shanset për të nisur instalimin dhe për ta çuar përpara këtë narrative shihen si të kufizuara, duke sjellë vonesë dhe një goditje serioze për ambicien e projektit.
Botuar fillimisht në Koha.net
