Për dy muaj e gjysmë, organizata joqeveritare “ETEA” ka mbledhur të dhëna në 6 komuna të Kosovës lidhur me përdorimin e inteligjencës artificiale (AI) nga nxënësit në shkollat fillore. Gjetjet tregojnë se 93.4 për qind e nxënësve përdorin aplikacione të inteligjencës artificiale, duke e kthyer këtë teknologji në një mjet praktik për kryerjen e detyrave dhe për zgjidhjen e pyetjeve shkollore.
Sipas hulumtimit, një pjesë e madhe e kohës që nxënësit shpenzojnë me AI lidhet me detyrat e shtëpisë. Profesionistët e arsimit kanë theksuar se përdorimi i tillë e bën të nevojshme që të ketë mekanizma kontrolli, pasi nxënësit mund të gjejnë vetë përgjigjet, pa kaluar domosdoshmërisht përmes procesit mësimor dhe punës individuale.
Kjo situatë, sipas të dhënave të mbledhura, shfaqet edhe kur nxënësit vendosin të përdorin telefonin për t’u qasur te aplikacionet e AI. Kur zgjidhjen ia gjen mjeti digjital, detyra kryhet më shpejt dhe më lehtë, ndërkohë që ndikimi në mënyrën si nxënësit kuptojnë lëndët dhe zhvillojnë shkathtësitë është pjesë e shqetësimit të ngritur nga ata që punojnë në arsim.
AI në shkolla: si të kontrollohet përdorimi për detyrat e shtëpisë
Gjetjet janë prezantuar në një simpozium shkencor që “ETEA” e ka realizuar në 6 komuna, me temë integrimin e inteligjencës artificiale në arsim. Në këtë aktivitet, u bë e ditur se statistikat u mblodhën nga të dhënat e deklaruara nga nxënësit dhe se përdorimi i GEN AI (siç u përmend në trajtime edhe si “chatbot”) është i pranishëm në baza ditore.
Më shumë rreth rezultateve ka folur Agon Ahmeti, Drejtor Ekzekutiv i “ETEA”-s. Ai ka theksuar se “Mbi 50% e nxënësve e përdorin vazhdimisht apo disa herë në ditë ose në baza ditore inteligjencën artificiale për me i përfundu detyrat e shtëpisë, për me kërku, për me hulumtu për me bo naj projekt, me bo naj koncept.” Sipas të njëjtave të dhëna të prezantuara, këto janë aktivitete shkollore që përdorin më shpesh inteligjencën artificiale.
Ahmeti ka treguar edhe se në cilat lëndë AI përdoret më së shpeshti. Ai ka thënë se “për sa i përket lëndëve shkollore del që inteligjenca artificiale përdoret më së shpeshti për lëndët e matematikës dhe shkencave ekzakte…”. Në simpozium ka qenë e përfshirë edhe profesoresha Krenare Pireva-Nuqi, nga Fakulteti i Edukimit, e cila ka folur për klasat dhe kohën prej të cilave janë marrë të dhënat. Ajo ka sqaruar se matjet janë bërë nga niveli i klasave të pesta, shtata dhe nënta, dhe se “mbi 93.4 janë deklaru që e përdorin GEN AI”. Pireva-Nuqi ka vënë në pah se situata reale shfaqet ndryshe nga pritjet që mund të jenë formuluar, duke e lidhur këtë me faktin se përdorimi i chatbotëve është i drejtpërdrejtë.
Profesoresha ka rekomanduar krijimin e mekanizmave kontrollues dhe një qasje të qartë në nivel vendimmarrës. Ajo ka thënë se statistikat duhet t’u shërbejnë atyre që marrin vendime për të nisur një proces të ngjashëm me vendet fqinje, ku të krijohet “një kornizë kombëtare për shfrytëzimin e GEN AI në shkolla në mënyrë etike dhe transparente”. Përveç kësaj, përdoruesi dhe njohësi i inteligjencës artificiale, Darsej Rizaj, ka theksuar se është me rëndësi që fëmijët të edukohen për përdorimin e AI. Në fund, të dhënat janë dorëzuar në drejtoritë e arsimit dhe është kërkuar të nis hartimi i një kornize për edukimin e nxënësve në përdorim të inteligjencës artificiale.
Botuar fillimisht në Bota Sot