Dhuna në familje në Kosovë vazhdon të mbetet një shqetësim serioz, ndërsa të dhënat e fundit flasin për një numër të lartë të rasteve brenda një periudhe shumë të shkurtër. Vetëm gjatë nëntë muajve, në Kosovë janë regjistruar 2 mijë e 52 raste të dhunës në familje, duke treguar se ky fenomen është i përhapur dhe se presioni ndaj viktimave, kryesisht grave, nuk ka rënë.
Një prej rasteve më të rënda të regjistruara në vitin 2026 është vrasja e Arlinda Zekajt, e cila u raportua se u vra nga kunati i saj me sopatë në Vitomiricë të Pejës. Ngjarje të tilla e vendosin edhe më shumë në qendër nevojën për zbatim të rreptë të ligjit dhe mekanizmave të mbrojtjes për personat e cenuar.
Sipas të dhënave të Policisë së Kosovës, deri në shtator të këtij viti janë regjistruar 2 mijë e 52 raste të dhunës në familje. Nga ky total, 1 mijë e 626 viktima janë gra. Ky raportim shkon drejt të njëjtit drejtim me trendin e viteve të fundit, ku dhuna brenda familjes prek në mënyrë të veçantë gratë, duke i bërë ato grupin më të goditur në statistika.
Edhe vdekjet e raportuara gjatë vitit 2026 e theksojnë ashpërsinë e situatës. Ajo që tërheq vëmendje është fakti se Arlinda Zekaj u bë njëra nga tetë gratë e vrara gjatë vitit 2026 nga partnerët, ish-partnerët apo familjarët e tyre. Këto raste tregojnë se rreziku nuk është vetëm fizik, por edhe fatal për viktimat kur dhuna përshkallëzohet.
Dhuna në familje: kush ka obligim ta raportojë dhe si trajtohet ligjërisht
Për mënyrën se si trajtohen këto raste nga ana juridike, theksohet se qasja ligjore nuk mbështetet vetëm tek raportimi nga vetë viktimat. Në bazë të ligjit në fuqi, nuk është e domosdoshme që raportimi të bëhet patjetër vetëm nga viktima. Ligji parashikon që edhe personat e tjerë, të cilët e shohin dhunën, kanë obligim ligjor dhe detyrim ligjor që ta raportojnë atë.
Kjo nënkupton se roli i dëshmitarëve, familjarëve, fqinjëve apo çdo personi që ka informacion për një rast dhune nuk është dytësor, por i rëndësishëm për reagimin e institucioneve. Nga momenti që një rast raportohet, procedurat e nisjes së veprimeve ndaj dhunuesve lidhen me atë se si policia dhe organet kompetente e trajtojnë ngjarjen. Pra, raportimi i menjëhershëm mund të ndikojë drejtpërdrejt në ndërhyrjen e shpejtë dhe në mbrojtjen e viktimave.
Ndërsa shifrat tregojnë për numër të lartë të rasteve të regjistruara, insistimi në obligimin ligjor të raportimit nga të tjerët shërben si një mekanizëm shtesë për parandalim dhe reagim. Në praktikë, sa më shumë persona të përfshirë në rrethana të tilla të raportojnë dhunën që shohin, aq më shpejt mund të aktivizohen hapat institucionalë. Për Kosovën, ky element bëhet edhe më i rëndësishëm kur vërehet se një pjesë e madhe e viktimave janë gra dhe kur rastet ekstreme përfundojnë deri në vdekje.
Në këtë kontekst, rasti i Arlinda Zekajt dhe statistikat për 2 mijë e 52 raste deri në shtator, me 1 mijë e 626 viktima gra, vazhdojnë të tregojnë se sistemi duhet të funksionojë në mënyrë të plotë: nga raportimi, tek reagimi dhe deri te trajtimi juridik i rasteve. Po ashtu, fakti që gjatë vitit 2026 janë raportuar tetë gra të vrara nga partnerë, ish-partnerë apo familjarë, e forcon nevojën që mekanizmat e parandalimit të jenë efektivë dhe që detyrimi ligjor i raportimit të respektohet nga të gjithë.
Botuar fillimisht në Gazeta Express