Biznesmeni miliarder Alfred Gantner ka hedhur një propozim për ndryshimin e mënyrës se si Zvicra menaxhon imigrimin për qëllime pune. Ideja e tij është që kompanitë zvicerane të paguajnë një taksë për një periudhë pesëvjeçare kur rekrutojnë punëtorë nga vendet e Bashkimit Evropian.
Gantner, bashkëthemelues i kompanisë financiare Partners Group dhe njëkohësisht përfaqësues i organizatës Kompass Europa, ka paraqitur këtë propozim si nismë për debat. Sipas tij, taksa do të lidhej direkt me pagën e punonjësit dhe do të mblidhej për pesë vite për secilin rast punësimi nga BE. Në këtë mënyrë, ai synon të krijojë një mekanizëm që të mos i lërë kostot shoqërore vetëm barrën e kompanive, por të përfshijë më gjerësisht shoqërinë dhe të kthejë para tek qytetarët.
Në propozimin e tij, norma e taksës do të ishte progresive. Ajo do të fillonte nga 1% për pagat më të ulëta dhe do të rritej gradualisht deri në 15% për pagat vjetore mbi 300 mijë franga. Propozimi është përcjellë nga mediat zvicerane, SRF, përmes raportimit që transmetoi edhe Telegrafi.
Gantner vlerëson se taksa mund të gjenerojë rreth 1.35 miliardë franga në vit. Sipas planit të tij, të ardhurat e mbledhura nuk do të mbaheshin thjesht si të ardhura të qeverisë, por do t’u ktheheshin qytetarëve zviceranë. Prioritet, sipas argumentit të tij, do të kishin familjet me të ardhura të ulëta, për të cilat masa mund të shërbente si lehtësim financiar.
Ai shprehet se një familje me katër anëtarë mund të përfitonte rreth 4 mijë franga në vit. Në mbështetje të idesë, Gantner argumenton se kompanitë përfitojnë nga fuqia punëtore e huaj, ndërsa një pjesë e kostove të rritjes së popullsisë—duke përfshirë infrastrukturën, shkollat dhe shërbimet publike—mbulohet nga shoqëria në tërësi. Prandaj, sipas tij, një taksë e tillë do të krijonte një balancë më të drejtë mes përfitimeve të punëdhënësve dhe barrës që përballon publiku.
Një element tjetër i propozimit lidhet edhe me mënyrën se si kompanitë do të rekrutonin punëtorë. Gantner thotë se taksa do të shërbente edhe si nxitje që punëdhënësit të kërkonin fillimisht në tregun vendas, përpara se të drejtoheshin për rekrutim nga jashtë vendit. Në këtë mënyrë, ideja synon të ndikojë jo vetëm tek pagesat, por edhe tek vendimet e rekrutimit dhe prioritetet e punëdhënësve.
Taksa progresive për punësimet nga BE: nga 1% deri në 15% për pagat e larta
Për propozimin e Gantnerit ka pasur kundërshtime nga përfaqësues të sindikatave dhe të punëdhënësve. Sindikatat paralajmërojnë se një taksë e tillë mund të rrezikojë marrëdhëniet dypalëshe të Zvicrës me Bashkimin Evropian. Nga ana tjetër, përfaqësuesit e ekonomisë kanë shprehur shqetësime se kostot shtesë për kompanitë mund ta bëjnë Zvicrën më pak konkurruese në tërheqjen e profesionistëve të kualifikuar.
Propozimi i Alfred Gantnerit, sipas mënyrës se si është paraqitur në publik, është një nismë për diskutim politik dhe nuk është miratuar si ligj. Megjithatë, ai dallon nga një tjetër propozim që është diskutuar edhe në Parlamentin zviceran. Ky i fundit parasheh një pagesë prej 4 mijë frangash për punëtorët e huaj në rast se aktivizohet mekanizmi mbrojtës ndaj imigrimit. Ndërsa nisma e Gantnerit lidhet me një taksë të lidhur me pagën dhe për një periudhë pesëvjeçare, propozimi parlamentar është i strukturuar ndryshe dhe lidhet me aktivizimin e një mekanizmi specifik.
Ndërsa debati vazhdon, masa e propozuar mbetet në fokus të diskutimeve për balancimin e interesave mes punëdhënësve, nevojave për fuqi punëtore dhe barrës që shoqëria mban për shërbimet publike. Shifrat e përmendura nga Gantner—nga normat progresive të taksës deri te vlerësimi prej 1.35 miliardë franga në vit—e bëjnë propozimin një çështje të ndjeshme politike dhe ekonomike, me ndikim potencial si në tregun e punës, ashtu edhe në raportet e Zvicrës me BE-në.
Botuar fillimisht në Telegrafi