Koordinatori kombëtar për Instrumentin për Reforma dhe Rritje Ekonomike (IRRrE), Jeton Zulfaj, ka paralajmëruar se funksionalizimi i institucioneve është vendimtar për të siguruar përfitimin e fondeve që vijnë nga Plani i Rritjes i Bashkimit Evropian. Ai tha se Kosova ka humbur tashmë mbi 40 milionë euro për shkak të vonesave në zbatimin e reformave dhe se ekziston rreziku që deri në fund të vitit të humben edhe 100 milionë euro të tjera.
Zulfaj bëri të ditur se më 15 korrik Kosova do të dorëzojë raportin e parë për zbatimin e Agjendës së Reformave. Në bazë të këtij raporti, vendi pritet të kërkojë lirimin e më shumë se 100 milionë eurove nga Plani i Rritjes. Ai e vuri theksin te mekanizmi i raportimit dhe te verifikimi i progresit nga institucionet evropiane, duke shpjeguar se pas dorëzimit të dokumentacionit, Komisioni Evropian do të ketë në dispozicion një periudhë tre mujore për verifikimin e reformave.
Funksionalizimi i institucioneve, kusht kyç për fondet e BE-së
Koordinatori kombëtar shpjegoi se Agjenda e Reformave parashikon dërgimin e raporteve çdo gjashtë muaj tek Bashkimi Evropian, për të paraqitur progresin në zbatimin e reformave. Sipas tij, agjenda përbëhet nga 111 hapa të vendosur nga institucionet e Kosovës. Ai tha se deri më 30 qershor janë përmbushur 18 nga këto 111 hapa, ndërsa pjesa tjetër vazhdon të jetë në proces.
Zulfaj theksoi se raporti i 15 korrikut do të shoqërohet me evidencën për përfundimin e hapave të përzgjedhur, në mënyrë që Komisioni Evropian të vlerësojë nëse zbatimi i reformave përputhet me atë që është raportuar. Ai shpjegoi se, kur vlerësimi del pozitiv për secilin hap të arritur, ekziston edhe një shumë përkatëse nga fondet që duhet të lirohet. Në këtë fazë, sipas tij, shumat që pritet të kërkohen lidhen me fatura që kalojnë 100 milionë euro.
Ai sqaroi edhe dinamikën e rezultateve deri në fund të qershorit, duke bërë dallimin mes hapave të realizuar dhe atyre që janë ende të varura nga procedurat brenda vendit. Zulfaj tha se nga 13 hapat që duhej të përfundonin deri më 30 qershor, shtatë janë realizuar, ndërsa gjashtë kanë mbetur pezull. Sipas tij, arsyet kryesore lidhen me nevojën për miratim në Kuvend, duke e lidhur drejtpërdrejt këtë me ritmin e zbatimit të reformave dhe pasojat financiare që vijnë nga vonesat.
Koordinatori kombëtar theksoi se këto vonesa i kanë kushtuar Kosovës rreth 40 milionë euro. Ai paralajmëroi se nëse Kuvendi nuk funksionalizohet dhe nuk miratohen reformat e nevojshme deri në fund të vitit, vendi rrezikon të humbë edhe mbi 100 milionë euro të tjera. Zulfaj tha se me 18 hapat e realizuar deri në atë periudhë, totali i progresit arrin në 79 hapa deri në dhjetor, por kjo, sipas tij, duhet të merret parasysh në kontekstin e hapave që pritet të zhbllokohen përmes miratimeve përkatëse.
Ndërkohë, ai e lidh edhe afatin e dorëzimit të raportit me pritshmëritë për lirimin e fondeve. Më 15 korrik, Kosova do të dërgojë raportin e parë, ndërsa Komisioni Evropian do të ketë tre muaj për të kryer vlerësimin dhe për të marrë vendim për disbursimin e fondeve. Në këtë kuadër, paralajmërimi i Zulfajt përqendrohet te fakti se pa avancim të brendshëm institucional dhe pa miratim të reformave, rreziku i humbjes së fondeve rritet, si pasojë e mosplotësimit në kohë të obligimeve të parapara në agjendë.
Botuar fillimisht në Koha.net