Kryenegociatori i Kosovës me Bashkimin Evropian, Jeton Zulfaj, ka thënë se normalizimi i marrëdhënieve me Serbinë do të ndodhë vetëm kur ajo të kthehet në një shtet “normal”. Ai këtë e ka lidhur me mënyrën se si Serbia i trajton krimet e kryera dhe me qëndrimin e saj në raport me procesin e dialogut Kosovë-Serbi.
Zulfaj ka folur në forumin “EU Meets the Balkans 5.0” në Sofje, ku ka theksuar se Serbia nuk ka marrë përgjegjësi për krimet që janë kryer dhe, sipas tij, vazhdon t’i glorifikojë ato. Në këtë kontekst, ai ka argumentuar se ky qëndrim e bën të vështirë arritjen e normalizimit, pasi kërkon përkushtim dhe pajtueshmëri me realitetin dhe vlerat e BE-së.
“Normalizimi me Serbinë do të vijë kur Serbia të bëhet një vend normal. Mendoj se ende nuk është kështu”, ka thënë Zulfaj. Ai ka shtuar se dialogu Kosovë-Serbi ka nisur në vitin 2011 dhe se gjatë viteve janë arritur disa marrëveshje, por sipas tij zhvillimet e fundit kanë treguar mungesë të sjelljes së një fqinji të angazhuar për normalizim.
Normalizimi varet nga përmbushja e standardeve të BE-së
Ai ka përmendur marrëveshjen e Brukselit të 27 shkurtit 2023 dhe aneksin e dakorduar më pas në Ohër. Megjithatë, Zulfaj ka theksuar se pas këtyre zhvillimeve kanë ndodhur, siç i ka cilësuar ai, agresion në Banjskë dhe sulm ndaj infrastrukturës kritike në Ibër-Lepenc. Për rrjedhojë, ai ka vlerësuar se këto ngjarje nuk përputhen me atë që, sipas tij, duhet të jetë sjellja e një shteti që synon normalizimin.
Jeton Zulfaj ka nënvizuar se Kosova ka një rrugë drejt BE-së që mbështetet në sundimin e ligjit, drejtësinë, reformat dhe përparimin ekonomik. Ai ka thënë se procesi i anëtarësimit bëhet përmes kërkesave konkrete dhe se, në këtë fazë, normalizimi nuk duhet të kthehet në një pengesë për Kosovën apo në një mekanizëm që e mban vendin të “mbërthyer”. Ai ka argumentuar se rëndësia qëndron te fakti që Serbia të mos bëhet një “portë” drejt BE-së për Kosovën, duke kujtuar se Serbia ka 35 kapituj në procesin e integrimit dhe se, sipas tij, kapitulli i fundit lidhet me normalizimin e marrëdhënieve me Kosovën.
“Dhe vetëm kapitulli i fundit do të ishte ai ku, duke pasur parasysh qëndrimin e saj agresiv, do të dështonte ta përfundonte. Ndërsa ne ende nuk kemi asnjë kapitull, sepse nuk kemi hapur negociatat për anëtarësim. Prandaj, edhe Kosova mund ta ketë kapitullin e saj, ndërkohë që dialogu zhvillohet paralelisht”, ka thënë Zulfaj. Në të njëjtën linjë, ai ka sqaruar se BE-ja mbetet rruga kryesore drejt së ardhmes së vendit dhe se anëtarësimi nuk duhet të jetë i lidhur me detyrime që cenojnë proceset institucionale dhe standardet.
Ai ka shtuar se anëtarësimi në Bashkimin Evropian është një proces vullnetar dhe, sipas këndvështrimit të tij, sjell përfitime konkrete për vendin. Zulfaj ka përmendur se ky proces do ta bënte Kosovën “më të mirë”, duke përmendur edhe energji më të pastër, mjedis më të pastër dhe ujë më të pastër, si dhe theksuar se drejtësia zbatohet në gjykata dhe ka sundim të ligjit. Në fund, ai ka thënë se normalizimi do të ndodhë sapo Serbia të bëhet “normale” dhe ka theksuar se, sipas tij, Serbia po përpiqet të pengojë edhe rajonin, jo vetëm Kosovën.
Botuar fillimisht në Telegrafi