Veturat moderne po bëhen vazhdimisht më të mëdha dhe kjo prirje mund të sjellë pasoja të rënda për sigurinë në rrugë. Analizat e automjeteve të reja të shitura në Evropë tregojnë se, që nga viti 2000, makinat janë rritur mesatarisht çdo vit: 1.2 cm më gjatë, 0.5 cm më të larta dhe 0.5 cm më të gjera. Ky fenomen, i cili njihet edhe si “zmadhim i pamëshirshëm i veturave”, është vlerësuar nga grupet e gjelbra si një trend që nuk po ndalet.
Studimi dhe gjetjet janë raportuar nga “The Guardian”, duke iu referuar analizave për tregun evropian. Sipas organizatës “Transport & Environment” (T&E), rritja e përmasave të automjeteve ka vijuar me ritëm të qëndrueshëm për dy dekadat e fundit e gjysmë. Në praktikë, kjo do të thotë se ndryshimet nuk janë të izoluara apo të lidhura me një model të vetëm, por një tendencë që është shfaqur dhe është mbajtur për një periudhë të gjatë kohore.
Pasojat lidhen drejtpërdrejt me rrezikun në aksidente dhe me ndikimin mjedisor. Organizata “T&E” thekson se rritja e madhësisë së automjeteve rrit probabilitetin e vdekjeve në aksidente, si dhe shton emetimet që dëmtojnë shëndetin dhe kontribuojnë në ngrohjen globale. Me fjalë të tjera, automjetet më të mëdha nuk sjellin vetëm ndryshime në pamje, por edhe efekte që prekin si njerëzit në rrugë, ashtu edhe parametrat mjedisorë.
Një nga shifrat që theksohet në këtë analizë lidhet me numrin e viktimave që mund të vijnë nga aksidentet. Titulli i raportit paralajmëron se zmadhimi i veturave mund të çojë në 2600 vdekje shtesë nga aksidentet deri në vitin 2040. Kjo shifër e vendos trendin në një kornizë kohore 14-vjeçare, duke nënvizuar se edhe nëse sot rritja vazhdon me tempo të njëjtë, pasojat do të akumulohen në të ardhmen.
Zmadhimi i veturave rrit rrezikun deri më 2040
Ndërsa ndikimi te siguria dhe mjedisi është thelbësor, trendi prek edhe qytetet në përditshmëri. Në raport thuhet se qytetet pritet të humbasin 8.5 deri në 14 për qind të parkingjeve deri në vitin 2040, nëse ky drejtim vazhdon. Ky parashikim lidhet me faktin se automjetet më të mëdha kërkojnë më shumë hapësirë për t’u parkuar, duke reduktuar kapacitetin e zonave ekzistuese të dedikuara për parking.
Efektet nuk janë të shpërndara në mënyrë abstrakte, por konkretizohen edhe në planifikimin urban të disa kryeqyteteve. Për shembull, Londra dhe Berlini parashihen të humbasin rreth 100 mijë parkingje secila deri në vitin 2040. Këto shifra tregojnë se zmadhimi i automjeteve mund të ndikojë drejtpërdrejt në infrastrukture, duke e bërë më të vështirë gjetjen e hapësirës për parkim dhe duke rritur presionin mbi sistemet urbane të transportit.
Analisti i “T&E”, Lucien Mathieu, i përfshirë si autor kryesor i raportit, ka vënë në dukje se trendi po krijon probleme jo vetëm për sigurinë publike, por edhe për mënyrën se si po erodohet hapësira urbane. Ai ka thënë se “trendi dramatik” ka pasoja serioze për sigurinë publike dhe erozionin e hapësirës urbane. Mathieu ka shtuar edhe se “Ky zmadhim i pamëshirshëm i veturave nxjerr në pah një pyetje kritike: ku ndalemi? Trendi linear është kaq i qartë”.
Botuar fillimisht në Koha.net