Presidenti kinez Xi Jinping ka mbërritur në Uashington për një vizitë shtetërore treditore, në një moment kur marrëdhëniet mes Pekinit dhe Uashingtonit mbeten të ngarkuara me çështje të ndjeshme. Ndërsa Xi mbërriti me avionin e tij të mërkurën në mbrëmje, presidenti amerikan Donald Trump zgjodhi një hap të rrallë protokollar: doli personalisht për ta pritur në Joint Base Andrews, pranë kryeqytetit amerikan.
Xi dhe bashkëshortja e tij, Peng Liyuan, u pritën nga Trump dhe zonja e parë Melania Trump menjëherë pas zbritjes së avionit. Një pritje e tillë nga presidenti amerikan në një bazë ushtarake nuk kishte ndodhur, sipas të dhënave të raportuara, prej 11 vjetësh. Ceremonia në mbërritje u shoqërua edhe me elemente tradicionale: në fund të shkallëve të avionit ishte shtruar një tapet i kuq rreth 30 metra i gjatë, ndërsa u vendos një gardë nderi.
Vizita shënon kthimin e Xi-së në Uashington për herë të parë pas më shumë se një dekade. Por ndërkohë që prania e figurave të larta dhe skenografia e ceremonisë e bëjnë udhëtimin të duket si një hap i madh diplomatik, takimi real politik qëndron në tryezë edhe më i gjerë dhe më kompleks. Shqipërimi i kësaj vizite në axhendë nuk kufizohet vetëm te protokollet, pasi gjatë ditëve në vazhdim pritet të trajtohen tema të mëdha që lidhen me interesat ekonomike, teknologjinë dhe çështje të sigurisë.
Katër dosjet në tryezë: tregtia, teknologjia, Irani dhe Tajvani
Bisedimet kryesore janë planifikuar për të enjten, ku pritet që të dominojnë katër fusha: tregtia, teknologjia, Irani dhe Tajvani. Në këtë sfond, SHBA-ja dhe Kina vijojnë të jenë ende në një armëpushim tregtar 11-mujor, i cili përfundon më 10 nëntor. Gjatë këtij periudhe, dy qeveritë kanë zhvilluar negociata për uljen e tarifave në sektorë të caktuar, për luftën kundër trafikimit të drogës dhe për zgjerimin e komunikimit ushtarak.
Ndërkohë, në diskutime ka qenë edhe një marrëveshje e kufizuar për inteligjencën artificiale. Skema e përmendur përfshin një kanal komunikimi në rastet e incidenteve serioze, si mënyrë për të ulur rrezikun e keqkuptimeve mes palëve. Megjithatë, pritshmëritë për një marrëveshje të madhe duken të përmbajtura. Një pjesë e angazhimeve të arritura gjatë takimit Trump–Xi në Pekin në maj, sipas raportimeve, ende nuk janë zbatuar plotësisht, duke përfshirë çështjet tregtare dhe blerjet e premtuara amerikane.
Para mbërritjes së Xi-së, ambasadori kinez në SHBA, Xie Feng, ka deklaruar se Tajvani dhe disa çështje të tjera janë “vija të kuqe” për Pekinin. Kërkesa kryesore e Kinës lidhet me ndërprerjen e shitjeve amerikane të armëve për Tajvanin. SHBA-ja mbetet furnizuesi kryesor i armëve për ishullin, ndërsa Reuters ka raportuar se një paketë e re amerikane me vlerë rreth 14 miliardë dollarë kishte mbetur pezull pas takimit të Trumpit me Xi-në në maj.
Për Pekinin, Tajvani është pjesë e territorit të Kinës. Ndërsa qeveria demokratike në Taipei e kundërshton këtë pretendim, duke e parë Tajvanin si juridiksion të veçantë. Vetë Tajvani po e ndjek nga afër vizitën dhe ka shprehur besimin se mbështetja amerikane dhe shitjet e armëve do të vazhdojnë. Në paralel, protokolli diplomatik vijon të jetë i shtrirë: për të enjten është planifikuar një ceremoni zyrtare në Shtëpinë e Bardhë, e ndjekur nga një darkë shtetërore.
Edhe në darkë pritet të jenë të pranishëm drejtues të kompanive të mëdha të teknologjisë. Reuters raporton se në këtë aktivitet do të marrin pjesë, ndër të tjerë, Tim Cook, Jensen Huang dhe Sam Altman. Pavarësisht formaliteteve, dallimet mes dy vendeve mbeten të dukshme, sidomos në çështje strategjike. Për këtë arsye, rezultati më i mundshëm i vizitës mund të jetë menaxhimi i tensioneve dhe marrëveshje të kufizuara, më shumë sesa një zgjidhje e gjerë që do të mbyllte mosmarrëveshjet SHBA–Kinë.
Botuar fillimisht në Bota Sot
