Ambasadori i Shteteve të Bashkuara në NATO, Matthew Whitaker, ka folur për prioritetet strategjike që, sipas Uashingtonit, duhet të kenë rëndësi në axhendën amerikane. Në një paraqitje publike, ai ka rreshtuar katër fusha kryesore ku SHBA-ja po i fokuson vëmendjen, duke e vendosur Evropën në pozicionin e katërt.
Whitaker tha se prioriteti i parë i SHBA-së është mbrojtja e territorit amerikan. Sipas tij, kjo është baza e angazhimit strategjik të Uashingtonit dhe vazhdon të mbetet element qendror i sigurisë kombëtare. Në të njëjtën linjë, ai nënvizoi se prioriteti i dytë lidhet me hemisferën perëndimore, duke e parë këtë zonë si pjesë të rëndësishme të sigurisë dhe stabilitetit strategjik të SHBA-së.
Në vijim të renditjes, ambasadori i SHBA-së në NATO e çoi fokusin te rajoni i Paqësorit, i cili sipas tij përbën prioritetin e tretë. Kjo lidhet me interesat dhe sfidat që Uashingtoni i konsideron të pranishme në atë hapësirë gjeografike. Më pas, Whitaker bëri të qartë se Evropa renditet në vendin e katërt në këtë listë, duke iu referuar kështu pozicionit që SHBA-ja i jep kontinentit në kuadrin e përqendrimit strategjik.
Evropa është prioriteti i katërt: SHBA kërkon më shumë përgjegjësi nga aleatët
Gjatë fjalës së tij, Whitaker sqaroi se renditja e Evropës në numrin katër nuk duhet të interpretohet si shenjë braktisjeje. Ai u shpreh se “Numri katër është Evropa. Kjo nuk do të thotë se po e braktisim Evropën. Thjesht po u kërkojmë evropianëve të marrin më shumë përgjegjësi dhe të barazojnë kontributin e tyre”. Me këtë, ambasadori i SHBA-së synoi të vendosë në kontekst komunikimin e Uashingtonit lidhur me rolin e aleatëve evropianë.
Deklaratat e Whitaker vijnë në një kohë kur aleatët evropianë të NATO-s po përballen me presion në rritje për të rritur shpenzimet e mbrojtjes. Po ashtu, ka kërkesa për një rol më të madh në sigurimin e kontinentit. Në praktikë, kjo do të thotë se vendet evropiane po nxiten të angazhohen më gjerësisht në kapacitetet ushtarake dhe në masat që lidhen me mbrojtjen, si pjesë e përgjegjësive që ndajnë brenda aleancës.
Ndërkohë, në këtë panoramë, renditja e katër prioriteteve strategjike të përmendura nga ambasadori Whitaker tregon se SHBA-ja e mban në qendër sigurinë dhe mbrojtjen në shkallë globale, duke nisur nga territorin amerikan, vijuar me hemisferën perëndimore, më pas rajonin e Paqësorit, dhe vetëm pas kësaj Evropën. Megjithatë, sqarimi i tij për Evropën e vendosur në vendin e katërt thekson se Uashingtoni nuk po e ul angazhimin, por po kërkon rritje të përgjegjësisë dhe kontributit nga ana e partnerëve evropianë.
Qasja e shprehur nga ambasadori amerikan në NATO përforcon mesazhin se aleanca duhet të funksionojë mbi balancë kontribuimesh dhe përgjegjësish. Në fund të fundit, teksa SHBA-ja vendos prioritetet e saj strategjike, presioni i vazhdueshëm ndaj aleatëve evropianë për rritje shpenzimesh dhe rol më aktiv në sigurinë e kontinentit mbetet një element kyç i diskutimeve brenda NATO-s. Në këtë kuadër, pozicioni i Evropës në renditje shërben si tregues i mënyrës si Uashingtoni po e koncepton shpërndarjen e vëmendjes, pa e barazuar atë me ulje të angazhimit ndaj kontinentit.
Botuar fillimisht në Telegrafi
