Vendimi i Këshillit Prokurorial i Kosovës është cilësuar si një pikë kthese, jo vetëm sepse lidhet me rikthimin e disa prokurorëve, por edhe sepse hap një fazë të re të funksionimit të institucioneve. Në qendër të vendimmarrjes ka qenë refuzimi i kërkesës për rikthimin e prokurorëve me etni serbe në institucionet kosovare, të cilët, në praktikë, por jo domosdoshmërisht edhe juridikisht, ishin paraqitur si një “kalë Troje”.
Roli i përshkruar në letër kishte lidhje me ndikimin përmes komunikimeve në internet, ku ata, sipas argumentit të paraqitur, kujdestaronin për të drejtat, por edhe obligimet e qytetarëve serbë. Për këtë, teksti i kushtoi vëmendje pozitës së veçantë që, sipas autorit, i jepej kësaj kategorie në raport me të tjerët, jo vetëm në rajon, por edhe në hapësirën më të gjerë evropiane dhe, siç thuhet aty, ndoshta edhe më gjerë.
Në këtë kuptim, vendimi nuk është paraqitur si një akt i thjeshtë administrativ. Në narrativën e dhënë, ai interpretohet si një hap drejt “emancipimit” dhe pjekurisë institucionale: kalimi nga ajo që quhet “shtetësi negociuese ahtisariane” te një “shtetësi normative”. Mesazhi i artikulimit është që ligjet dhe Kushtetuta e Republikës së Kosovës të vlejnë njësoj për të gjithë qytetarët e saj, pa dallime dhe pa kushte që do ta dëmtonin barazinë formale.
Teksti e lidh këtë ndryshim edhe me një proces më të gjerë: sipas argumentit të autorit, vendimi shënon fillimin e “shkurorëzimit” definitiv nga pasojat që, nëse do të merrej një vendim i kundërt, do të mund të ndodhnin. Me fjalë të tjera, ideja është se refuzimi i kërkesës për rikthim shmang skenarë që do të krijonin ndikime të mëtejshme brenda institucioneve, duke e mbajtur sistemin në rrugën e rendit institucional dhe të zbatueshmërisë së ligjit.
Vendimi i KPK-së çon drejt një shtetësie ku ligji vlen njësoj
Përveç kësaj, në letër theksohet edhe pavarësia e gjykimeve dhe e interpretimeve kushtetuese. Argumenti qendror është se Këshilli Prokurorial ka vepruar siç duhet kur institucionet shtetërore përballen me bllokime dhe me pamundësimin e funksionimit të tyre për shkak të bojKoteve me natyrë politike. Teksti sugjeron se në momente të tilla, interpretimi i ligjshmërisë dhe zbatimi i procedurave duhet të qëndrojë larg presioneve politike.
Në vijim, autori nënvizon se ky vendim, sipas argumentimit, e zhvendos konfliktin e paqenë etnik në binarët e rendit dhe të ligjit funksional. Siç përshkruhet, “arkitektura e përkëdheljes dhe koketimit me shtetin serb” është parë si një qasje që, sipas tekstit, është instaluar përmes njerëzve të rreshtuar “yes-men” pasluftës. Pikërisht ky drejtim i veprimit, sipas argumentit, ka bërë që mosmarrëveshjet të mos mbeteshin vetëm në terrenin e përkatësisë etnike, por të kanalizoheshin më shumë në terrenin e rregullit institucional.
Teksti përfundon me një mesazh të qartë: tash e tutje, siç thuhet aty, 3% e serbëve lokalë dhe vetë shteti i Serbisë duhet ta kuptojnë se Republikës ahtisariane po i vjen fundi. Në këtë interpretim, “Republika e Tretë” paraqitet si një model ku të gjithë qytetarët e këtij vendi do të trajtohen njësoj si çdo shtet tjetër evropian. Ndërkohë, theksi vihet te zhvendosja graduale dhe e qëndrueshme e konfliktit nga terreni i përkatësisë etnike drejt terrenit të rendit institucional dhe ligjit funksional. Shkrimi mbyllet pa ndonjë vazhdim të mëtejshëm të analizës, ku paralajmërohet vetëm se do të bëhej analizë përmes disa hipotezave.
Data e publikimit në letër është 28 korrik 2026, ndërsa në formatin e paraqitur, artikulli mban emrin e autorit Fadil Maloku. Vendimi i Këshillit Prokurorial trajtohet si një proces vendimtar që ndikon drejtpërdrejt në mënyrën si institucionet prokuroriale duhet të funksionojnë dhe si duhet të kuptohet zbatimi i Kushtetutës dhe ligjeve të Kosovës.
Botuar fillimisht në Koha.net