Ndarja nga jeta e akademik Emin Rizës është një humbje e madhe për familjen e tij dhe për të gjitha institucionet ku ai punoi gjatë karrierës. Lajmi u shoqërua me vlerësime të gjerësishme edhe për kontributin e tij në akademitë përkatëse, si dhe për punën e pakompensueshme që ai dha në fushën e trashëgimisë kulturore.
Sipas njoftimit, Emin Riza u nda nga kjo jetë më 22 korrik 2026 në Tiranë. Ai u paraqit si një nga intelektualët e shquar shqiptarë, studiues i trashëgimisë kulturore shqiptare, por edhe konservues dhe revitalizues i arkitekturës tradicionale. Në vlerësimet e bëra, theksohet se ai ishte veçanërisht i lidhur me qytetin shqiptar, duke e parë restaurimin dhe ruajtjen e tij si pjesë të misionit të përditshëm profesional.
Akademik Riza hynte në atë grup studiuesish dhe intelektualësh që u formuan në rrethana të vështira të pjesës së dytë të shekullit të 20-të, por që vazhduan të vepronin edhe në dekadat e para të shekullit 21, në një realitet krejtësisht të ndryshëm. Në vlerësimet për veprimtarinë e tij theksohet se ai kishte që në fëmijëri një prirje për të qenë dëshmitar i lëvizjeve dhe shqetësimeve që shoqëronin periudha të ndryshme në shoqërinë shqiptare.
Kontributi i Emin Rizës për restaurimin dhe monumentet mbetet i përjetshëm
Në mënyrë të veçantë, në përmbledhje të jetës së tij profesionale, përmendet se Emin Riza realizoi një numër të madh veprimtarish të frytshme. Këto përfshinin restaurimin e arkitekturës së qyteteve, ruajtjen e monumenteve dhe shfaqjen e begatisë origjinale që ato mbartin. Puna e tij u pa si një përpjekje e vazhdueshme për të rikthyer vlerat e trashëgimisë kulturore në qendër të vëmendjes, duke ruajtur identitetin arkitekturor dhe historik.
Gjatë karrierës së tij, bashkë me rolin si studiues, ai u identifikua edhe si figurë që punoi me përkushtim për revitalizimin e arkitekturës tradicionale. Kjo qasje lidhej me idenë që monumentet dhe elementet arkitekturale nuk duhen parë vetëm si objekte të së shkuarës, por si pjesë e jetës kulturore që duhet mbrojtur, mirëmbajtur dhe përshtatur me kohën, pa humbur thelbin e tyre.
Në të njëjtën linjë, kujtimi për Eminin u përshkrua si i ngrohtë dhe i qëndrueshëm. Në ndjesat që shoqërojnë lajmin e ndarjes, ai përshkruhet si një mik i qetë, i dashur e i shtrenjtë, i cili kishte gjithnjë diçka me vlerë për të thënë, pa imponuar asgjë. Për të gjithë ata që e deshën, si edhe për ata që vlerësuan rezultatet e mëdha të punës së tij të palodhshme, kujtimi mbetet i përjetshëm.
Figura e akademik Emin Rizës vlerësohet edhe për rrugëtimin e tij intelektual. Përmendet se ai u formua në periudha të vështira dhe se në familjen e tij kishte dy linja të fuqishme: i ati, Selman Riza, një intelektual me rezultate të veçanta si në studimet në vend ashtu edhe në Francë, ku u diplomua brenda një kohe të shkurtër për filologji dhe për jurisprudencë. Këto të dhëna e vendosin edhe më qartë kontekstin e prejardhjes së tij dhe të ndikimeve që kanë shoqëruar formimin e një studiuesi që më pas u angazhua për mbrojtjen e trashëgimisë kulturore.
Botuar fillimisht në Koha.net
