Kryetari i Shtabit të Përbashkët të SHBA-së, gjenerali Dan Caine, ka deklaruar se forcat amerikane duhet të jenë të përgatitura për konflikte të mundshme jo vetëm në orbitën e Tokës, por edhe në hapësirën përreth Hënës. Sipas tij, ushtria duhet të përshtatet me “frontin e ri të luftës” dhe të mbetet e gatshme të luftojë, të përballojë dhe të fitojë në një shtrirje që shkon nga fundi i detit deri në hapësirën cislunare.
Caine e bëri deklaratën të mërkurën në Maryland, gjatë konferencës për ajrin, hapësirën dhe sigurinë kibernetike pranë Washingtonit. Në këtë fjalim, ai theksoi nevojën e gatishmërisë ushtarake në ambiente ku mund të shfaqen rreziqe të reja strategjike, duke përfshirë zonën midis orbitës së lartë të Tokës dhe Hënës. Konferenca shërbeu si skenë për të diskutuar orientimet më të fundit të politikave dhe përgatitjeve të mbrojtjes së Shteteve të Bashkuara.
Por deklarata e Caine vjen disa ditë pasi sekretari i Forcave Ajrore, Troy Meink, tha në të njëjtën konferencë se SHBA-ja ka vendosur “armë për kontrollin e hapësirës në orbitë”. Ky pozicion, i shoqëruar me thirrjen për përshtatje ndaj “frontit të ri të luftës”, lidhet me përpjekjet për të rritur aftësitë në hapësirë dhe për të mbështetur operacionet ushtarake në një hapësirë gjithnjë e më të rëndësishme për sigurinë kombëtare.
Në konferencë, gjeneral-lejtënant Gregory Gagnon, drejtues i Komandës së Forcave Luftarake në kuadër të Forcave Hapësinore amerikane, tha se kjo degë po përgatitet për operacione në hapësirë dhe rreth Hënës. Ai paralajmëroi se kundërshtarë të mundshëm, përfshirë Kinën, po zgjerojnë aktivitetet e tyre në hapësirë. Sipas këtij kuadri të paraqitur nga drejtuesit ushtarakë amerikanë, rritja e aktivitetit nga aktorë të tjerë shihet si faktor që kërkon përgjigje të koordinuara dhe plane të gatishmërisë afatgjata.
Rreziku i ri: lufta edhe në hapësirën pranë Hënës
Gagnon e lidh përgatitjen e Forcave Hapësinore me nevojën për të vepruar në mjedise ku mjetet dhe objektivat nuk kufizohen vetëm brenda kufijve të zakonshëm tokësorë. Në këtë logjikë, përmendet edhe zona cislunare, duke sugjeruar se konflikte të mundshme mund të kenë implikime për mbrojtjen, kontrollin dhe aftësitë operacionale në distanca të mëdha. Për rrjedhojë, argumenti i amerikanëve është që forcat të jenë gati për skenarë të ndryshëm që shkojnë përtej orbitës së Tokës.
Kundërshtimet dhe shqetësimet ndërkombëtare janë shfaqur nga ana e Kinës. Kina ka kundërshtuar militarizimin e hapësirës dhe e ka theksuar qëndrimin e saj për përdorimin paqësor të saj. Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme kineze, Guo Jiakun, tha se Pekini mbështet përdorimin paqësor të hapësirës dhe u bëri thirrje autoriteteve në Uashington të ndalojnë zgjerimin e përgatitjeve ushtarake në hapësirë. Ky kundër-pozicion vjen ndërkohë që në SHBA po flitet për armë për kontrollin e hapësirës në orbitë dhe për operacione të planifikuara rreth Hënës.
Në këtë çështje mbetet një element i paqartë lidhur me kuptimin ligjor dhe zbatimin e marrëveshjeve ekzistuese. Nuk është e qartë nëse vendosja e armëve në hapësirë apo përdorimi i tyre rreth Hënës do të binte në kundërshtim me marrëveshjet ndërkombëtare. Traktati i Hapësirës i vitit 1967, i nënshkruar edhe nga SHBA-ja dhe Kina, përcakton se trupat qiellorë, përfshirë Hënën, duhet të përdoren vetëm për qëllime paqësore dhe ndalon vendosjen e armëve bërthamore në hapësirë. Në këtë sfond, diskutimet rreth përgatitjeve ushtarake vazhdojnë të përplasen me interpretimet dhe kufizimet e vendosura nga kuadri ndërkombëtar.
Botuar fillimisht në Telegrafi