Mali i Olimpit në Greqi dhe plazhet e zbarkimit të aleatëve në Francën veriore janë përfshirë në Listën e Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s. Vendimi përfshin dy hapësira të rëndësishme si për vlerat e tyre kulturore, ashtu edhe për ato natyrore, duke i dhënë një status të veçantë vendeve që lidhen me historinë dhe me biodiversitetin unik.
Vendimi u miratua unanimisht në sesionin e 48-të të Komitetit të Trashëgimisë Botërore, i mbajtur në Busan të Koresë së Jugut. Përmes këtij vendimi, Olimpi i kalon kufijtë e një zone thjesht turistike apo simbolike dhe renditet ndër destinacionet e pakta në botë që klasifikohen si “pronë e përzier” e Trashëgimisë Botërore. Kjo nënkupton se vendi njihet njëkohësisht si i vlefshëm për trashëgiminë kulturore dhe për rëndësinë e tij natyrore.
I nderuar në mitologjinë greke si shtëpia e 12 perëndive olimpike, Mali Olimp mban gjithashtu një nga pasuritë më të mëdha të biodiversitetit në Evropë. Zona vlerësohet se strehon gati 2,000 taksone bimore. Në këtë numër përfshihen dhjetëra specie që nuk gjenden askund tjetër në Tokë, çka e bën Olimpin një pikë kyçe për ruajtjen e formave të rralla të jetës dhe të ekosistemeve specifike malore.
Një pjesë e rëndësishme e vendimit i dedikohet edhe Francës dhe historisë së Luftës së Dytë Botërore. Përcaktimi për Francën përfshin pesë plazhet e zbarkimit në Normandi. Më 6 qershor 1944, në këto brigje zbarkuan më shumë se 150,000 trupa aleate, duke shënuar një nga momentet vendimtare të operacioneve që ndryshuan rrjedhën e luftës në Evropën Perëndimore.
UNESCO çon në listë Olimpin dhe plazhet e Normandisë
Të dyja këto nominime janë paraqitur si të lidhura ngushtë me çlirimin e Evropës Perëndimore nga pushtimi nazist gjatë Luftës së Dytë Botërore. UNESCO theksonte se vlerësimi për këto vende mbështetet në vlera të prekshme historike dhe në mbetje që dëshmojnë ngjarje të mëdha, të cilat kanë lënë gjurmë në peizazh, në strukturat ushtarake dhe në trashëgiminë e të gjithë rajonit.
Këshilli Ndërkombëtar për Monumentet dhe Vendet, i cili vlerëson kandidaturat për komitetin e trashëgimisë, ka theksuar se këto vende ruajnë mbetje të shumta historike. Në këtë drejtim përmenden fortifikimet gjermane, peizazhet e shkatërruara nga bombardimet, si dhe strukturat portuale të Aleatëve. Gjithashtu, vihen në dukje edhe anijet e fundosura, të cilat kontribuojnë në dokumentimin e drejtpërdrejtë të ngjarjeve. Në vlerësimin e këtij organi thuhet se ky proces lidhet me një “ngjarje që perceptohet gjerësisht si ajo që bëri të mundur rikthimin e lirisë dhe paralajmëroi një paqe të qëndrueshme në kontinentin evropian”.
Ndërkohë, statusi i ri i Olimpit në listën e UNESCO-s lidhet jo vetëm me narrativën mitologjike të rajonit, por edhe me faktin se mali është një strehë për një pasuri të rrallë biologjike. Sipas të dhënave të përmendura, ekzistenca e qindra llojeve të vegjetacionit dhe e specieve që nuk gjenden në asnjë vend tjetër në botë e bën zonën të veçantë për ruajtjen e biodiversitetit në nivel kontinental dhe global. Me përfshirjen e këtyre hapësirave, UNESCO thekson se trashëgimia e njeriut dhe trashëgimia natyrore mund të përforcojnë njëra-tjetrën, duke krijuar një mozaik vlerash që kërkon mbrojtje afatgjatë.
Botuar fillimisht në Bota Sot
