Pas më shumë se katër vjetësh luftë, Ukraina thotë se ka gjetur një përgjigje ndaj një prej armëve më shkatërruese të përdorura nga Rusia: bombave rrëshqitëse. Në shumë zona të vendit, këto municione kanë krijuar dëme të mëdha. Nga Kharkivi dhe Zaporizhzhia deri në Kherson, raportimet flasin për bombardime që kanë shkatërruar lagje të tëra qytetesh në Ukrainë. Ato konsiderohen veçanërisht problematike sepse janë relativisht të lira për t’u prodhuar dhe, deri më tani, sistemet perëndimore të mbrojtjes ajrore nuk kanë arritur t’i neutralizojnë në mënyrë të plotë.
Javën e kaluar, Ukraina prezantoi versionin e saj të një bombe rrëshqitëse, të quajtur Virivnyach, i njohur edhe me përkthimin “Barazuesi”. Ideja pas kësaj zhvillimi është të krijohet një kapacitet që mund të godasë objektiva me rreze dhe saktësi të lartë, duke i dhënë ushtrisë ukrainase një mundësi më të madhe për të reaguar ndaj sulmeve me të njëjtin lloj armësh që po përdoren gjerësisht nga Rusia.
Bombat rrëshqitëse ruse, sipas mënyrës si përdoren në fushëbetejë, mbështeten në municione të epokës sovjetike, të pajisura me sisteme të lira drejtimi. Kjo i kthen bombat e vjetra pa drejtim në armë precize. Një element tjetër që i bën ato të vështira për t’u ndalur është mënyra e lëshimit: ato mund të startohen nga hapësira ajrore ruse, përtej distancave brenda të cilave mbrojtja ajrore ukrainase do të kishte shanse reale t’i godiste në kohë.
Këto municione, kur mbrohen nga sistemet kundërajrore, mund të përshkojnë dhjetëra kilometra drejt objektivit. Për pasojë, në momentin e goditjes ato kanë edhe fuqi të mjaftueshme shpërthyese. Sipas përshkrimit të situatës, kjo fuqi u lejon të shkatërrojnë ndërtesa të tëra ose pozicione të fortifikuara ushtarake, duke e bërë ndikimin në vijën e frontit të rëndësishëm dhe të vështirë për t’u menaxhuar.
Virivnyach synon të zvogëlojë cenueshmërinë ndaj bombave rrëshqitëse
Në këtë kontekst, Virivnyach shihet si një hap konkret për të ndryshuar ekuilibrin në fushëbetejë. Analistë dhe ekspertë të mbrojtjes përmendin se pothuajse të gjitha pozicionet e artilerisë ukrainase në vijën e frontit rrezikohen nga shkatërrimi. Edhe pse dronët FPV dhe dronët taktikë mund të godasin objektiva, ata zakonisht nuk kanë fuqinë shkatërruese që lidhet me një bombë të rëndë, siç është rasti i Virivnyach, i cili mban një kokë luftarake prej rreth 227 kilogramësh.
Zhvillimi i “Barazuesit” ukrainas ka zgjatur 17 muaj. Kjo kohë konsiderohet e rëndësishme, duke qenë se arma shihet si një nga shtesat më të mëdha në arsenalin vendas që nga fillimi i luftës. Me prezantimin e tij, Ukraina dërgon një sinjal të qartë se nuk është më në pritje të zgjidhjeve të plota nga aleatët perëndimorë për çdo nevojë të vetën. Mesazhi që përcillet është se vendi po përpiqet të sigurojë kapacitete vendase për të përballuar një sfidë specifike, atë të bombave rrëshqitëse ruse.
Në vlerësimet e ekspertëve theksohet se për një kohë të gjatë praktikisht nuk ka pasur mbrojtje të mjaftueshme kundër bombave rrëshqitëse ruse, të cilat kanë kontribuar ndjeshëm në humbje të larta ukrainase në vijën e frontit. Në këtë kuptim, zhvillimi i një kapaciteti të ngjashëm nga Ukraina shihet si një faktor që mund të përshpejtojë përpjekjet për të zmbrapsur forcat ruse.
Një tjetër element i përmendur është përkatësia e arma ndaj ekosistemit të teknologjisë së mbrojtjes në vend. Platforma kombëtare ukrainase për teknologji të mbrojtjes, Brave1, thekson se Virivnyach “nuk është kopje” e sistemeve perëndimore apo sovjetike. Gjithashtu thuhet se arma ka kaluar të gjitha testet e nevojshme, duke sinjalizuar se konfigurimi i saj ka kaluar fazat e kontrollit përpara se të prezantohej.
Botuar fillimisht në Koha.net
