Turizmi kulturor në Shqipëri ka shënuar rritje të ndjeshme gjatë vitit 2025, duke forcuar më tej rolin e vendit si destinacion kulturor rajonal dhe ndërkombëtar. Të dhënat e publikuara nga INSTAT tregojnë se interesi i publikut dhe frekuentimi i institucioneve kulturore u rritën në mënyrë të dukshme krahasuar me një vit më parë.
Numri i vizitorëve në muze, parqe arkeologjike dhe institucione të tjera të trashëgimisë kulturore arriti në 1 milion e 523 mijë e 587 persona. Ky total përfaqëson një rritje prej 15,9 për qind krahasuar me vitin 2024, duke reflektuar rritje të kërkesës për oferta kulturore dhe përjetim të historisë e kulturës në vende me vlera të trashëgimisë.
Rritja e aktivitetit në sektorin e kulturës nuk u pa vetëm në trashëgimi, por edhe në prodhimin artistik. INSTAT raporton se gjatë vitit 2025, në institucionet qendrore të artit u organizuan gjithsej 1 mijë e 272 shfaqje dhe premiera. Këto aktivitete u ndoqën nga 171 mijë e 607 spektatorë, duke treguar se rritja e pjesëmarrjes së publikut ka qenë e qëndrueshme.
Një tregues tjetër që e lidh kulturën me dimensionin ndërkombëtar është zgjerimi i bashkëpunimeve dhe prania e artistëve të huaj në jetën kulturore të vendit. Gjatë vitit 2025 u zhvilluan 314 aktivitete kulturore me pjesëmarrje ndërkombëtare, të cilat tërhoqën gjithsej 261 mijë e 654 pjesëmarrës. Në total, në aktivitetet kulturore të zhvilluara në Shqipëri morën pjesë 428 artistë të huaj.
Rritet interesi për trashëgiminë kulturore dhe vizitat në muze
Vëmendja më domethënëse e vitit, sipas të dhënave, lidhet me rritjen e interesit për trashëgiminë kulturore. Vetë shifra rekord e vizitave në muze, parqe arkeologjike dhe institucione të tjera të trashëgimisë tregon se publiku ka zgjedhur gjithnjë e më shumë të përfshihet në aktivitetet që lidhen me historinë, identitetin dhe trashëgiminë e Shqipërisë. Ky trend reflektohet edhe në rritjen për 15,9 për qind krahasuar me vitin 2024.
Edhe arsimi i lidhur me kulturën vijon të jetë një zgjedhje e rëndësishme për të rinjtë. Në vitin akademik 2025-2026, në programet e studimit që lidhen me kulturën u regjistruan 16 mijë e 111 studentë. Fusha më e preferuar rezultoi “Arkitekturë dhe Ndërtim”, me 6 mijë e 119 studentë, çka shpjegohet me interesin në rritje për profesionet që lidhen me zhvillimin urban, restaurimin dhe ruajtjen e trashëgimisë.
Sektori kulturor vazhdon po ashtu të japë kontribut në tregun e punës. Sipas INSTAT-it, gjatë vitit 2025 në aktivitetet dhe profesionet e lidhura me kulturën ishin të punësuar 33 mijë e 893 persona, ose 3 për qind e totalit të të punësuarve në vend. Kjo tregon se kultura mbetet një fushë me ndikim real në punësim dhe ekonomi lokale, jo vetëm në aspektin artistik e social.
Sa i përket kostos së mallrave dhe shërbimeve kulturore, rritja më e lartë e çmimeve është regjistruar në kategorinë “Librat”, me 2,9 për qind krahasuar me një vit më parë. Në anën tjetër, të dhënat tregojnë se shpenzimet publike për “Argëtim, Kulturë dhe Çështje Fetare” përbënin 1,65 për qind të shpenzimeve publike gjithsej dhe 0,50 për qind të Prodhimit të Brendshëm Bruto, duke dëshmuar rolin që kultura zë në politikat publike dhe në zhvillimin e qëndrueshëm të vendit.
Botuar fillimisht në Koha.net