Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, ka deklaruar se Uashingtoni ka lejuar tre anije-tankerë kineze që transportonin naftë iraniane të kalonin përmes Ngushticës së Hormuzit. Sipas tij, kalimi ka ndodhur në fillim të kësaj jave, në një moment kur rajoni po përballet me tensione dhe vëmendja ndërkombëtare është e fokusuar te rruga strategjike e transportit të energjisë.
Trump i bëri këto komente gjatë një interviste për Fox News. Deklarata u tha pasi ai u kthye nga një vizitë në Kinë dhe pas takimit me presidentin kinez, Xi Jinping. Në intervistë, presidenti amerikan u ndal te çështja e kalimit të anijeve në një prej pikave më të rëndësishme të qarkullimit detar në Lindjen e Mesme, ku çdo ndryshim në rrjedhat e transportit të naftës ka ndikim të drejtpërdrejtë ekonomik dhe gjeopolitik.
Sipas Trump, anijet kishin kaluar rrugën strategjike “sepse ne e lejuam”. Ai shtoi se ky kalim kishte ndodhur përpara udhëtimit të tij, duke nënkuptuar se vendimi i lejimit nuk ishte marrë në kuadër të udhëtimit aktual të tij, por më herët. Presidenti amerikan nuk dha informacion të mëtejshëm në lidhje me natyrën e vendimit apo mekanizmin përmes të cilit është bërë leja për kalimin e tankerëve.
Presidenti i SHBA-së, në të njëjtën linjë, nuk specifikoi nëse kishte pasur ndonjë marrëveshje me Pekinin për këtë çështje. Ai nuk përmendi detaje konkrete mbi koordinimin mes Uashingtonit dhe qeverisë kineze, as për kohën kur u mor vendimi, as për kushtet që mund të kenë shoqëruar kalimin e anijeve. Për rrjedhojë, informacioni i dhënë mbetet i kufizuar në deklaratën se SHBA-ja i lejoi tankerët të kalonin.
Hormuz: Trump thotë se SHBA i lejoi tankerët kinezë para udhëtimit
Ngushtica e Hormuzit është një korridor kyç detar në rajon, përmes të cilit kalon një pjesë e madhe e transportit të naftës. Pikërisht për këtë arsye, në momente kur shtohen tensionet gjeopolitike, çdo vendim lidhur me lëvizjen e anijeve bëhet objekt i interesit të madh ndërkombëtar. Në rastin e deklaratës së Trump, bëhet fjalë për tankerë kinezë që transportonin naftë iraniane, çka e lidh drejtpërdrejt çështjen me dinamikat mes SHBA-së, Iranit dhe aleatëve e partnerëve rajonalë.
Trump nuk i shoqëroi komentet me shifra të tjera për volume të naftës, emra të anijeve apo detaje të udhëtimit, duke u mjaftuar me njoftimin se kalimi u realizua “sepse ne e lejuam”. Në intervistë, ai nuk u ndal as te çështja nëse kishte ndonjë kufizim apo procedurë të posaçme që duhet të ishte respektuar nga anijet. Gjithsesi, fakti që përmenden tre tankerë tregon se bëhet fjalë për një incident apo një rast operacional të qartë, por jo të detajuar publikisht nga presidenti amerikan.
Ndërkohë, komentet vijnë në një kohë kur rajoni është nën ndikimin e tensioneve që lidhen me transportin e energjisë dhe balancimin e interesave mes aktorëve kryesorë. Pas kthimit nga vizita në Kinë dhe takimi me Xi Jinping, Trump zgjodhi të flasë për një çështje të lidhur me rrugën strategjike të Hormuzit, duke e vendosur vendimin në kornizën e rolit të SHBA-së në lejimin e kalimit të anijeve. Deklarata, e dhënë për Fox News, mbetet pa përgjigje të drejtpërdrejta për atë se çfarë u vendos saktësisht dhe nëse ka pasur komunikime apo ujdi të fshehta mes Uashingtonit dhe Pekinit.
Botuar fillimisht në Albeu
