Mashtrimet financiare online janë kthyer sërish në qendër të vëmendjes, pasi ekspertët paralajmërojnë se autorët po përdorin metoda gjithnjë e më të sofistikuara për të vjedhur para dhe të dhëna personale. Shumë njerëz mendojnë se këto skema i ndodhin vetëm dikujt tjetër, derisa të përballen vetë me situatën.
Sipas të dhënave të fundit, vetëm gjatë vitit të kaluar janë regjistruar rreth katër milionë raste mashtrimi financiar. Megjithatë, numri real besohet të jetë edhe më i lartë, pasi jo të gjitha rastet raportohen. Kjo do të thotë se një pjesë e madhe e viktimave mund të mos kërkojnë ndihmë apo të mos e bëjnë të njohur incidentin, duke e lënë mashtrimin të vazhdojë pa u ndalur.
Alarmi u rikthye edhe më fort kur Sam Little, ish-konkurrent i emisionit televiziv “The Traitors”, zbuloi se kishte humbur 40 mijë paund kursime pas një mashtrimi online. Ai pranoi se e konsideronte veten të kujdesshëm, por theksoi se mashtruesit mund të mashtrojnë këdo, pavarësisht nga niveli i vigjilencës.
Tre llojet e mashtrimeve që po përsëriten më shpesh online
Ekspertët identifikojnë tre format më të zakonshme të mashtrimit që po përdoren aktualisht. E para lidhet me mesazhet e rreme, të cilat pretendojnë se vijnë nga familjarë, miq ose kompani të njohura. Tekstet janë të dizajnuara që të duken të natyrshme dhe shpesh përmbajnë mesazhe si: “Përshëndetje mami, kam numër të ri telefoni” ose njoftime për dërgesa të humbura. Qëllimi i tyre është që përdoruesit të klikojnë në linke mashtruese dhe të plotësojnë të dhëna që më pas u vjedhen.
Pasi marrin informacionin e nevojshëm, mashtruesit mund të kryejnë blerje ose transferta të paautorizuara. Kjo skemë mbështetet në nxitimin emocional dhe në besimin se mesazhi ka ardhur nga një person real. Edhe detajet e vogla, si emrat, formulimet dhe ngjarjet e përditshme (për shembull dërgesat), përdoren për ta bërë mashtrimin sa më bindës.
Një metodë tjetër që po shënon rritje është mashtrimi romantik. Autorët krijojnë profile të rreme në platformat e njohjeve online dhe ndërtojnë marrëdhënie emocionale me viktimat për javë apo edhe muaj. Në këtë fazë ata punojnë për të fituar besimin e personit të synuar, duke u shfaqur të interesuar dhe të përfshirë. Më pas, kur marrëdhënia forcohet, kërkojnë para duke pretenduar probleme shëndetësore, vështirësi financiare ose nevojën për të financuar një udhëtim për t’u takuar.
Mashtrimi i tretë lidhet me investimet e rreme, ku përdoren video dhe reklama të krijuara me inteligjencë artificiale. Në këto materiale, shpesh shfaqen figura të njohura publike që premtojnë fitime të shpejta dhe të larta. Autorët e përdorin këtë qasje për të krijuar një ndjesi besueshmërie, ndërsa një element kyç është urgjenca: ekspertët paralajmërojnë se mashtruesit përpiqen t’i shtyjnë viktimat të veprojnë pa menduar gjatë, duke i bërë të ndihen sikur po humbasin një mundësi të veçantë.
Përballë këtyre skemave, autoritetet dhe specialistët e sigurisë kibernetike këshillojnë qytetarët të mos klikojnë në linke të dyshimta, të mos ndajnë kodet e sigurisë bankare dhe të verifikojnë gjithmonë identitetin e personave apo kompanive me të cilat komunikojnë online. Në një ambient ku mashtruesit po përsosin vazhdimisht mënyrat e tyre, kujdesi dhe verifikimi i informacionit mbeten mbrojtja më e mirë kundër mashtrimeve financiare.
Botuar fillimisht në Bota Sot