Ushtria amerikane planifikon të nisë një proces testimi për nivelin e testosteronit te pjesëtarët që janë mbi 30 vjeç. Lajmi u bë publik pasi sekretari amerikan i Mbrojtjes, Pete Hegseth, njoftoi se ushtarët që do të rezultojnë me mungesë të testosteronit dhe që plotësojnë kriteret përkatëse do të mund të marrin terapi zëvendësuese. Tema ka marrë sërish vëmendje edhe sepse terapia me testosteron, vitet e fundit, është përfshirë në një trend më të gjerë në publik, të lidhur shpesh me performancën, jetëgjatësinë dhe shëndetin e përgjithshëm.
Sipas të dhënave që qarkullojnë në këtë temë, përdorimi i testosteronit është rritur ndjeshëm. Një pjesë e shtytjes vjen nga klinikat private, nga mundësitë e telemjekësisë dhe nga mënyra se si rrjetet sociale e paraqesin këtë trajtim. Shpesh, testosteroni shfaqet si zgjidhje për lodhjen, përballimin e plakjes dhe rënien e performancës. Megjithatë, mjekët theksojnë se trajtimi nuk është i nevojshëm dhe as i sigurt për çdo burrë.
Terapia zëvendësuese me testosteron nuk konsiderohet thjesht si “një ilaç” që merret sa herë dikush ndihet më i lodhur ose më pak energjik. Në praktikë, ajo synon kryesisht burrat me hipogonadizëm të konfirmuar. Ky është një çrregullim ku organizmi nuk prodhon mjaftueshëm testosteron. Trajtimi mund të jepet në forma të ndryshme, duke përfshirë injeksione, xhel, implante ose barna orale, varësisht nga vlerësimi mjekësor dhe nevojat e pacientit.
Që të vendoset për terapi, zakonisht kërkohen nivele vazhdimisht të ulëta të hormonit, të shoqëruara me simptoma tipike. Ndër to përmenden ulja e dëshirës seksuale; lodhje dhe dobësi; disfunksion erektil; humor i ulët; humbje e masës dhe forcës muskulore; si dhe ulje e dendësisë së kockave. Vetëm rënia natyrore e testosteronit me moshën nuk mjafton si arsye për trajtim. Niveli mund të bjerë edhe për shkak të obezitetit, stresit, mungesës së gjumit, apnesë së gjumit, sëmundjeve kronike, dëmtimit të testikujve ose çrregullimeve të hipofizës.
Si bëhet diagnoza: dy matje dhe vlerësim i simptomave
Sipas udhëzimeve të Shoqatës Amerikane të Urologjisë, diagnoza nuk duhet të vendoset nga një analizë e vetme. Niveli i ulët i testosteronit duhet të konfirmohet me dy matje të ndara, të kryera në mëngjes. Krahas tyre, mjekët vlerësojnë simptomat dhe shkaqet e mundshme që mund ta ulin hormonin. Ky hap konsiderohet i rëndësishëm, sepse një rezultat i vetëm mund të pasqyrojë një situatë të përkohshme, ndërsa vendimi për terapi kërkon një pamje më të plotë.
Kur terapia rekomandohet për burra me mungesë të vërtetuar, ajo mund të sjellë përmirësime në disa aspekte. Përmenden përmirësimi i dëshirës seksuale, funksionit erektil, masës muskulore dhe dendësisë së kockave, si dhe rritje e energjisë dhe përmirësim i humorit. Megjithatë, nuk ka prova të mjaftueshme që rritja e testosteronit te burrat me nivele normale ose vetëm pak të ulëta të përmirësojë ndjeshëm aftësitë mendore, performancën sportive apo jetëgjatësinë. Për këtë arsye, testosteroni nuk duhet parë si një trajtim i përgjithshëm kundër lodhjes, plakjes apo rritjes së thjeshtë të “performancës”.
Edhe kur terapia jepet me indikacion mjekësor, ajo kërkon kontrolle të vazhdueshme. Një nga rreziqet është se testosteroni mund ta rrisë numrin e qelizave të kuqe të gjakut, duke e trashur gjakun dhe duke shtuar rrezikun e komplikimeve. Terapia shoqërohet gjithashtu me efekte të mundshme si ulje e prodhimit të spermës dhe probleme me fertilitetin, puçrra, ndjeshmëri ose zmadhim të gjinjve, mbajtje të lëngjeve dhe përkeqësim të apnesë së gjumit që nuk është trajtuar. Në një studim të madh të quajtur Traverse, i publikuar në revistën “The New England Journal of Medicine”, nuk u gjet rritje e përgjithshme e infarktit, goditjes në tru apo vdekjes kardiovaskulare te burrat me hipogonadizëm që morën testosteron, krahasuar me ata që morën placebo. Por në grupin e trajtuar u vunë re më shpesh disa probleme, përfshirë fibrilacionin atrial, embolinë pulmonare dhe dëmtimin akut të veshkave.
Një element tjetër është se terapia e frenon prodhimin natyror të testosteronit. Për më tepër, ajo mund ta ulë ndjeshëm prodhimin e spermës, ndaj zakonisht nuk rekomandohet për burrat që planifikojnë të kenë fëmijë. Këto çështje bëhen edhe më të ndërlikuara kur flitet për ushtrinë. Te ushtarët, interpretimi i rezultateve mund të ndikohet nga faktorë si stërvitjet intensive, mungesa e gjumit dhe stresi i zgjatur fizik e psikologjik, që mund ta ulin përkohësisht testosteronin. Kjo do të thotë se një rezultat i ulët nuk nënkupton domosdoshmërisht mungesë të përhershme që kërkon trajtim; mund të jetë reagim kalimtar ndaj kushteve ekstreme.
Ekspertët nënvizojnë se përdorimi afatgjatë mund të sjellë edhe probleme praktike, pasi organizmi e ul prodhimin natyror të hormonit. Nëse terapia ndërpritet papritur gjatë një misioni, personi mund të mbetet përkohësisht me nivele edhe më të ulëta. Përfundimi i përbashkët është se terapia me testosteron mund të jetë shumë e dobishme për burrat me mungesë të vërtetuar, por nuk duhet përdorur si rrugë e shkurtër drejt më shumë energjie, rinisë apo performancës më të lartë.
Botuar fillimisht në Telegrafi
