Tajvani ka kundërshtuar komentet e atribuara presidentit kinez Xi Jinping, i cili gjatë një takimi bilateral me presidentin amerikan Donald Trump ka folur për pavarësinë e ishullit dhe për pasojat nëse ajo keqtrajtohet. Reagimi vjen pasi media të kontrolluara nga shteti në Kinë kanë raportuar se Xi ka theksuar se çështja e Tajvanit është një nga elementet më të rëndësishme në raportet Kinë–SHBA dhe se trajtimi i gabuar i saj mund të çojë në një situatë të rrezikshme.
Në përgjigje të pyetjes së një gazetari, zëdhënësja e kabinetit të Tajvanit, Michelle Lee, ka deklaruar se “kërcënimi ushtarak i Kinës është burimi i vetëm i pasigurisë” në Ngushticën e Tajvanit dhe në rajonin më të gjerë të Indo-Paqësorit. Kjo është formula kryesore e kundërshtimit të Tajvanit ndaj narativës që, sipas qasjes së palës kineze, fokusohet te ruajtja e qetësisë dhe stabilitetit pa u futur në detaje për pavarësinë e pretenduar.
Kina përballet me akuza: pasiguria vjen nga kërcënimi ushtarak
Reagimi i Tajvanit u nxit nga raportimet për fjalët e Xi. Sipas medias shtetërore kineze, Xi i kishte thënë Trumpit se Tajvani është “çështja më e rëndësishme në marrëdhëniet Kinë–SHBA”. Në të njëjtën logjikë, ai raportohet të ketë paralajmëruar se keqtrajtimi i Tajvanit mund të krijojë një “situatë shumë të rrezikshme”. Këto deklarata i dhanë shtysë një kundërpërgjigjeje diplomatike nga qeveria e Tajvanit, e cila i ka kundërshtuar pretendimet e Kinës si të pabaza.
Kina, nga ana e saj, pretendon se Tajvani është territor i saj dhe se ishulli vetëqeveriset vetëm përkohësisht. Partia Komuniste e Kinës është zotuar ta marrë atë një ditë, edhe me forcë nëse e sheh të nevojshme. Kjo krijon një kontekst të ndjeshëm për çdo komunikim mes udhëheqësve, sidomos kur përmenden marrëdhëniet mes Pekinit dhe Uashingtonit, si dhe forma se si SHBA ndërvepron me Tajvanin pa një qasje të drejtpërdrejtë zyrtare.
Xi raportohet të ketë përdorur një formulë të fortë për ta lidhur pavarësinë e Tajvanit me stabilitetin. Sipas raportimit, ai ka thënë se “Pavarësia e Tajvanit dhe paqja ndër-ngushticë janë po aq të papajtueshme sa zjarri dhe uji”. Po ashtu, ai ka theksuar se “Ruajtja e paqes dhe stabilitetit në të gjithë Ngushticën e Tajvanit është emëruesi më i madh i përbashkët midis Kinës dhe SHBA-së”, duke e vendosur kështu çështjen e Tajvanit si test për balancën mes dy fuqive.
Ndërkohë, Uashingtoni mban marrëdhënie të forta jozyrtare me Tajvanin e qeverisur në mënyrë demokratike, por mbetet i paqartë nëse do të ndërhynte ushtarakisht në rast të një sulmi kinez. Pikërisht ky element i pasigurisë është trajtuar edhe nga Tajvani në reagimin e tij, ku zëdhënësja Michelle Lee e ka përkufizuar kërcënimin si faktor të vetëm që e ushqen pasigurinë. Në këtë mënyrë, përgjigjja e Tajvanit synon të zhvendosë fokusin te rreziku që vjen nga veprimet dhe presioni ushtarak i Pekinit, në vend të diskutimit për statusin politik të ishullit.
Në qasjen e tij, Tajvani e ka lidhur interpretimin e këtyre deklaratave me realitetin e Ngushticës së Tajvanit, një zonë ku tensionet kanë pasur ndikim të drejtpërdrejtë në marrëdhëniet rajonale. Përmendja e Indo-Paqësorit në qëndrimin e zëdhënëses Michelle Lee zgjeron efektin e këtyre zhvillimeve përtej ngushticës, duke e paraqitur çështjen si një problem që prek sigurinë më gjerë. Në fund të fundit, komunikimet e atribuara Xi Jinping dhe reagimi i Tajvanit kanë vendosur edhe njëherë në qendër përplasjen mes dy narrativave: njëra e Pekinit që e lidh pavarësinë me destabilizimin, dhe tjetra e Tajvanit që e sheh rrezikun si rezultat të kërcënimit ushtarak.
Botuar fillimisht në Koha.net
