Tajvani ka këmbëngulur se është një komb sovran dhe i pavarur, pasi Presidenti i SHBA-së Donald Trump e paralajmëroi atë kundër shpalljes zyrtare të pavarësisë nga Kina. Deklarimi vjen në një moment kur tensionet rreth ishullit vetëqeverisës kanë mbetur të larta, ndërkohë që Pekini e konsideron Tajvanin pjesë të territorit të tij dhe nuk e ka përjashtuar përdorimin e forcës.
Trump i bëri këto komente pas një samiti dy-ditor në Pekin. Pas takimeve, ai tha se “nuk kishte marrë asnjë angazhim” në lidhje me ishullin vetëqeverisës. Kjo u interpretua si një sinjal se Uashingtoni po ruan pozicionin e tij të kujdesshëm, ndërsa paralelisht e mban të hapur çështjen e mbështetjes për vetëmbrojtje të Tajvanit.
Gjatë bisedimeve me Presidentin Kinez Xi Jinping, Trump deklaroi gjithashtu se së shpejti do të vendosë nëse do të miratojë një paketë armësh prej 11 miliardë dollarësh, që i korrespondon rreth 8 miliardë dollarëve në shifra të tjera të referuara. Administrata amerikane, sipas rregullimeve dhe detyrimeve ligjore, është e detyruar t’i ofrojë Tajvanit një mjet për vetëmbrojtje. Megjithatë, SHBA-të shpesh kanë pasur nevojë ta përshtatin këtë aleancë duke ruajtur marrëdhëniet diplomatike me Kinën.
Presidenti i Tajvanit, Lai Ching-te, ka theksuar më herët se Tajvani nuk ka nevojë të shpallë pavarësinë formale, pasi e sheh veten tashmë si një komb sovran. Të shtunën, zëdhënësja presidenciale Karen Kuo tha se ishte “e vetëkuptueshme” që Tajvani ishte “një vend sovran, i pavarur dhe demokratik”. Por ajo shtoi se Tajvani është i përkushtuar të ruajë status quo-në me Kinën—një model ku Tajvani as nuk shpall pavarësinë nga Kina dhe as nuk bashkohet me të.
Shumë tajvanez e konsiderojnë veten pjesë të një kombi të veçantë. Sidoqoftë, shumica e tyre janë të prirura të mbështesin ruajtjen e statusit aktual. Ndërkohë, qëndrimi i Uashingtonit është se nuk e mbështet pavarësinë e Tajvanit. Argumenti kryesor lidhet me lidhjet e vazhdueshme me Pekinin, të cilat varen nga pranimi i idesë se ekziston vetëm një qeveri kineze.
Trump: SHBA s’po kërkon pavarësi për Tajvanin, Tajvani e quajti “të vetëkuptueshme”
Në një intervistë me Fox News pas takimeve me Xi, Trump përsëriti se politika amerikane ndaj Tajvanit nuk ka ndryshuar. Ai tha gjithashtu se nuk po kërkon konflikt me Pekinin. “Nuk po kërkoj që dikush të bëhet i pavarur”, deklaroi Trump, duke shtuar një argument që lidhet me koston e një përplasjeje. Sipas tij, “ne duhet të udhëtojmë 9,500 milje (15,289 km) për të luftuar një luftë” dhe ai tha se “nuk po kërkoj këtë”, duke theksuar se dëshiron që të dyja palët të qetësohen. Ai shtoi: “Dua që ata të qetësohen. Dua që Kina të qetësohet.”
Gjatë fluturimit për në Uashington, Trump u tha gazetarëve se ai dhe Xi kanë folur “shumë” për ishullin, por nuk pranoi të komentonte nëse SHBA-të do ta mbronin Tajvanin. Ai tha se Xi “ndjen shumë fort” për ishullin dhe se “nuk dëshiron të shohë një lëvizje për pavarësi”. Nga ana tjetër, Pekini ka shprehur hapur mospëlqimin për presidentin e Tajvanit, të cilin e ka përshkruar më herët si një “shqetësues” dhe një “shkatërrues të paqes ndër-ngushticë”.
Gjatë viteve të fundit, Kina ka rritur stërvitjet ushtarake rreth ishullit, duke shtuar tensionet në rajon dhe duke vënë në provë balancën që SHBA-të kanë kërkuar të mbajnë. Në këtë kontekst, Trump tha se paketa e afërt e armëve do të diskutohet me udhëheqjen e Tajvanit. Ai shtoi se do të flasë me personin që “po drejton Tajvanin”, duke nënkuptuar se vendimet lidhur me paketat konkrete do të përfshijnë kontakt me autoritetet tajvaneze.
SHBA-të nuk kanë marrëdhënie formale me Tajvanin, edhe pse mbajnë marrëdhënie të konsiderueshme jozyrtare. Presidentët amerikanë tradicionalisht nuk flasin drejtpërdrejt me udhëheqësin e Tajvanit, praktikë që shpesh sjell tensione të konsiderueshme me Pekinin. Zëdhënësja presidenciale e Tajvanit e shprehu qëndrimin e institucionit duke thënë se “Kombi ynë i është mirënjohës Presidentit Trump për mbështetjen e tij të vazhdueshme për sigurinë në Ngushticën e Tajvanit që nga mandati i tij i parë në detyrë”.
Në vijim, ajo deklaroi se Tajvani do të vazhdojë të thellojë bashkëpunimin me SHBA-në për të arritur paqen “nëpërmjet forcës”, duke siguruar që paqja dhe stabiliteti në gjithë Ngushticën e Tajvanit të mos kërcënohen ose minohen. Sipas mesazhit të zyrës së saj, kjo i shërben interesave të përbashkëta të Tajvanit, SHBA-së dhe komunitetit demokratik global.
Botuar fillimisht në Bota Sot
