Presidenti i ardhshëm i Kosovës, sipas publicistit Veton Surroi, nuk duhet të zgjidhet si rezultat i imponimit nga asnjëra palë politike. Në vlerësimin e tij, zgjedhja e kreut të shtetit duhet të bazohet te parimet demokratike dhe të ndërtohet mbi konsensus më të gjerë institucional, jo vetëm mbi logjikën e forcës që del nga rezultatet elektorale.
Surroi e bëri këtë theks në një sugjerim për partitë politike pas zgjedhjeve parlamentare të 7 qershorit. Ai shpjegoi se, në procesin e përzgjedhjes së presidentit, duhet të ruhet baraspesha mes dy parimeve themelore demokratike. Për të, një zgjidhje e qëndrueshme nuk mund të vijë nga pretendimi se fituesi i zgjedhjeve ka të drejtë ta mbështesë zgjedhjen e presidentit vetëm në mandatin që mori për të qeverisur.
Publicisti argumentoi se subjekti që fiton më shumë përkrahje në zgjedhje nuk e ka të drejtën ta imponojë presidentin, duke u mbështetur ekskluzivisht në faktin se ka marrë mandatin për qeverisje. Në të njëjtën linjë, ai theksoi edhe një kufizim tjetër: edhe subjektet që fitojnë më pak përkrahje nuk duhet ta përdorin përzgjedhjen e presidentit si hap për të bllokuar procesin, vetëm mbi bazën e kapacitetit bllokues që del nga kërkesa kushtetuese për pjesëmarrjen e dy të tretave të deputetëve në proces.
Zgjedhja e presidentit kërkon konsensus, jo imponim
Surroi shkroi se subjekti që ka fituar më së shumti përkrahje nuk duhet ta imponojë zgjedhjen e Presidentit vetëm duke u mbështetur në mandatin që ka marrë për të qeverisur vendin. Po ashtu, ai vlerësoi se subjektet që kanë fituar më pak përkrahje nuk duhet ta imponojnë zgjedhjen e kreut të shtetit vetëm nëpërmjet kapacitetit të tyre bllokues, i cili mbështetet te kërkesa kushtetuese që në proces duhet të ketë pjesëmarrje nga dy të tretat e deputetëve.
Në vijim, Surroi tha se rezultatet e zgjedhjeve të 7 qershorit kanë sjellë një “qartësi të re” për mënyrën e qeverisjes së ardhshme. Sipas tij, subjektit të parë i takon përgjegjësia për krijimin e qeverisë. Megjithatë, kjo përgjegjësi nuk e heq, sipas interpretimit të tij, nevojën për kompromis institucional dhe bashkëpunim politik në çështjet që kërkojnë konsensus më të gjerë. Me këtë qasje, ai synon të tregojë se edhe kur konfigurimi politik për qeveri ndryshon, institucionet duhet të ruajnë logjikën e bashkëpunimit për vendimet që kërkojnë mbështetje më të gjerë.
Publicisti foli edhe për nevojën për t’i dhënë fund pritjeve që çojnë në zgjidhje të menjëhershme. Ai tha se duhet t’i jepet fund iluzioneve se mund të ndodhin ndryshime drastike përmes zgjedhjeve të shpeshta. Në këtë mënyrë, mesazhi i tij është që institucionet dhe partitë të orientohen drejt gjetjes së zgjidhjeve brenda kornizës demokratike, pa e shndërruar procesin politik në një cikël të vazhdueshëm ku gjithçka kthehet në pikënisje.
Ndërkohë, Surroi solli edhe një seri sugjerimesh për partitë politike pas zgjedhjeve të 7 qershorit. Në pikën e parë të argumentimit, ai kujtoi se Kosova hyri në krizë politike pas zgjedhjeve të shkurtit 2025. Përpjekja për ta zgjidhur atë krizë përmes ndryshimit të raportit të forcave në zgjedhje, sipas tij, nuk pati sukses. Ai theksoi se raporti i forcave mbeti në zona të përafërta me ato të fillimit të krizës, duke nënkuptuar se skena politike nuk u rrëzua e as nuk ndryshoi rrënjësisht. Kjo, sipas interpretimit të tij, sugjeron se Kosova tashmë ka një skenë politike të konsoliduar dhe nuk pritet të ndryshojë në mënyrë dramatike vetëm nga zgjedhjet e përsëritura.
Botuar fillimisht në Koha.net