Publicisti Veton Surroi ka reaguar me disa sugjerime lidhur me paqartësitë që, sipas tij, po shoqërojnë diskutimet për zgjedhjen e presidentit të Republikës dhe mënyrën se si duhet të nisë bashkëpunimi politik.
Në postimin e tij në Facebook, Surroi ka theksuar se bashkëpunimi politik për ta nisur procesin e zgjedhjes së presidentit nuk duhet të fillojë nga logjika e ndarjes së pushtetit qeveritar. Ai argumenton se fillimi duhet të lidhet me përcaktimin e kritereve për figurat që mund të përmbushin rolin kushtetues të presidentit si institucion i unitetit të popullit, dhe vetëm pas kësaj, të ndiqet procedura për zgjedhjen në Kuvend.
Surroi ka vënë në pah se integrimi i interesave të partive politike mund të shoqërojë një dakordim për një ushtrim më aktiv të kompetencave presidenciale në fushat ku Kushtetuta e sheh këtë rol. Në këtë mënyrë, sipas tij, zëri i opozitës duhet të përfshihet në mënyrë të barabartë në çështjet që lidhen me interesin shtetëror.
Bashkëpunimi për presidentin nis me kriteret, jo me ndarjen e pushtetit
Ai ka theksuar edhe një parim tjetër: asnjë subjekt politik nuk ka mandat që ta zgjedhë i vetëm presidentin e Republikës. Po ashtu, Surroi thotë se asnjë subjekt politik nuk duhet ta përdorë peshën e vet parlamentare për ta pamundësuar funksionimin kushtetues të institucioneve. Sipas tij, Kushtetuta parasheh që presidenti të zgjidhet përmes një procesi që kërkon bashkëpunim politik, i cili duhet të mundësojë integrimin e interesave të zgjedhësve dhe partive politike, duke respektuar rolin e presidentit si faktor i unitetit të popullit.
Sipas Surroit, disa subjekte politike që kanë qenë në opozitë janë duke vendosur kushte për pjesëmarrjen në procesin e zgjedhjes së Presidentit. Por ai thekson se këto kushte duhet të lidhen me funksionin kushtetues të presidentit dhe jo me kompetenca që Kushtetuta ia jep Qeverisë. Ai përmend se presidenti nuk përcakton politikat energjetike, ndërtimin e autostradave, nivelin e tatimeve apo shpërndarjen buxhetore për komunat, pasi në sistemin parlamentar këto janë përgjegjësi të Qeverisë që dalin nga shumica parlamentare.
Surroi ka vlerësuar se zgjedhjet e 7 qershorit kanë dhënë njëkohësisht mandat për të gjithë deputetët, duke krijuar edhe përgjegjësi kushtetuese për pjesëmarrje në procesin e zgjedhjes së Presidentit të Republikës. Sipas tij, kjo përgjegjësi lidhet pikërisht me natyrën kushtetuese të funksionit presidencial: presidenti nuk është bartës i pushtetit ekzekutiv qeveritar. Ai thotë se kompetencat e presidentit janë të veçanta nga ato të Qeverisë, prandaj, është e papërputhshme që zgjedhja e presidentit të trajtohet si vazhdim i negociatave për programin apo ndarjen e përgjegjësive në Qeverinë e ardhshme.
Në reagimin e tij, Surroi gjithashtu ka përmendur rezultatet e zgjedhjeve parlamentare të 7 qershorit dhe faktin që, sipas tij, ato i dhanë Lëvizjes Vetëvendosje (LVV) mandatin për të provuar formimin e Qeverisë së radhës, në pajtim me Kushtetutën dhe me vullnetin e shprehur të qytetarëve. Ai shton se në rast se partnerët e zgjedhur për koalicion janë partitë e disa prej komuniteteve joshumicë, sikundër pas zgjedhjeve të dhjetorit 2025, do të ishte e pritshme që të ketë dakordim të shpejtë për përbërjen e Qeverisë dhe programin qeverisës.
Botuar fillimisht në Koha.net
