Një anomali e re oqeanike po forcohet, ndërsa në të njëjtën kohë po zhvillohet edhe një Super El Niño shumë i fuqishëm. Kombinimi i këtyre dy fenomeneve po tërheq vëmendjen e meteorologëve, pasi mund të ndikojë në mënyrën si zhvillohen kushtet atmosferike gjatë periudhës vjeshtë-dimër, përfshirë edhe Evropën. Ndërsa Super El Niño po merr intensitet në Oqeanin Paqësor, në zonat tropikale po shfaqet edhe një dukuri tjetër e rëndësishme oqeanike, që lidhet me Oqeanin Indian.
Bëhet fjalë për Dipolin pozitiv të Oqeanit Indian (IOD). Ky fenomen lidhet me ndryshime të mëdha të temperaturës së sipërfaqes së detit midis pjesëve lindore dhe perëndimore të Oqeanit Indian. Kur kontrasti mes dy zonave rritet, ndikimi nuk mbetet vetëm në një rajon të ngushtë. Ndryshimet mbi Oqeanin Indian mund të lidhen me procese më të gjera atmosferike dhe më pas të reflektohen edhe në pjesë të largëta të globit, duke ndikuar në shpërndarjen e reshjeve dhe në drejtimin e erërave.
Parashikimet sezonale tregojnë se ndikimi i kombinuar i Dipolit pozitiv të Oqeanit Indian dhe Super El Niños mund të vazhdojë gjatë vjeshtës dhe fillimit të dimrit. Kjo periudhë mendohet të jetë vendimtare për mënyrën se si do të formohen modelet e motit. Pikërisht këto ndryshime në rrymat atmosferike, në nivel hemisferik, pritet të ndikojnë edhe në kushtet klimatike gjatë dimrit 2026/2027. Në këtë kontekst, studiuesit po e ndjekin me kujdes zhvillimin e IOD-it, i cili sapo ka nisur fazën pozitive, në të njëjtën periudhë kur Super El Niño po forcohet me shpejtësi.
Rritja e kontrastit mes Paqësorit dhe Oqeanit Indian rrit gjasat për dimër të trazuar
Dipoli i Oqeanit Indian, ose IOD, përbën një fenomen klimatik që shfaqet kur temperaturat e sipërfaqes së detit në pjesët lindore dhe perëndimore të Oqeanit Indian fillojnë të ndryshojnë ndjeshëm. Për shkak të këtij kontrasti, dukuria quhet “dipol”. Gjatë fazës pozitive të IOD-it, pjesa perëndimore e Oqeanit Indian ngrohet më shumë, ndërsa pjesa lindore ftohet. Ky ndryshim i temperaturave krijon një efekt zinxhir në atmosferë: mbi ujërat më të ngrohta ajri tenton të ngrihet, ndërsa mbi zonat më të ftohta ai zbret. Kështu, IOD ndikon në drejtimin e erërave, në shpërndarjen e reshjeve dhe në lëvizjen e sistemeve të mëdha atmosferike.
Ndërkaq, në Oqeanin Paqësor po forcohet një Super El Niño i fuqishëm. Analizat më të fundit tregojnë se temperaturat e sipërfaqes së detit në pjesët qendrore dhe lindore të Oqeanit Paqësor janë 4 deri në 5 gradë Celsius më të larta se mesatarja e zakonshme për këtë periudhë. Por sasia më e madhe e nxehtësisë nuk duket vetëm në sipërfaqe: energjia termike e grumbulluar nën ujë është shumë më e madhe. Deri në thellësi prej 500 metrash është vërejtur një zonë me temperatura që arrijnë të jenë më shumë se 8 gradë Celsius mbi vlerat mesatare. Ky rezervë e madhe nxehtësie, e cila mund të ndikojë drejtpërdrejt te zhvillimet klimatike të muajve të ardhshëm, po lëviz gradualisht drejt pjesës lindore të Paqësorit tropikal.
Kur kjo masë e ujit të ngrohtë afrohet drejt zonës ku ngrihet drejt sipërfaqes, ajo forcon edhe më tej fenomenin El Niño. Modelet klimatike sezonale parashikojnë se ky episod mund të kalojë lehtësisht pragun e përdorur për përcaktimin e një Super El Niño. Nëse këto parashikime konfirmohen, ky rast mund të renditet ndër ngjarjet më të fuqishme El Niño të regjistruara, me potencial për të ndikuar në modelet globale të motit gjatë muajve në vijim.
Ndryshimet e mëdha në temperaturat e detit ndikojnë drejtpërdrejt në shpërndarjen e nxehtësisë dhe të energjisë brenda atmosferës. Për këtë arsye, fenomenet si El Niño shpesh përshkruhen si “nxitës të rëndësishëm të dimrit”, pasi mund të ndryshojnë modelet atmosferike në shkallë globale. Super El Niño dhe IOD pozitiv lidhen me transformime në qarkullimin e erërave tropikale, në presionin atmosferik dhe në shpërndarjen e reshjeve. Kur këto dy fenomene zhvillohen njëkohësisht, ndikimi i tyre mund të bëhet edhe më i fortë, duke ndikuar te rryma e avionëve (jet stream) – një brez i fuqishëm ajror që udhëheq lëvizjen e stuhive dhe sistemeve të motit në distanca të mëdha.
Ngjitja e ajrit të ngrohtë mbi Oqeanin Paqësor dhe mbi pjesën perëndimore të Oqeanit Indian, së bashku me zbritjen e ajrit të thatë mbi rajonin e Indonezisë, krijon një model të gjerë atmosferik që mund të shtrihet në zona të mëdha të hemisferës veriore. Ndërkohë, vetë IOD zakonisht ka një ndikim më të kufizuar në atmosferë, por kur bashkëvepron me një Super El Niño, mund të formojë një zinxhir më të fuqishëm zonash me presion të lartë dhe të ulët. Ky zinxhir mund të përhapet larg, duke ndikuar në qarkullimin atmosferik global dhe, si rezultat, në mënyrën se si pritet të zhvillohet moti gjatë dimrit 2026/2027.
Botuar fillimisht në Telegrafi
