Një studim i ri i publikuar nga American Academy of Neurology sugjeron se konsumimi i tepërt i ëmbëltuesve artificialë mund të lidhet me një përkeqësim më të shpejtë të kujtesës dhe të aftësive për të menduar. Gjetjet, të përmbledhura nga NewsNationNow, nxjerrin në pah se sa më i lartë të jetë përdorimi i këtyre zëvendësuesve të sheqerit, aq më të mëdha mund të jenë ritmet e rënies kognitive te disa grupmosha.
Studiuesit analizuan të dhënat e afro 13 mijë të rriturve. Në vlerësim hynë përdorimi i shtatë ëmbëltuesve të njohur: aspartam, sakarinë, acesulfam K, eritritol, ksilitol, sorbitol dhe tagatozë. Pjesëmarrësit u klasifikuan sipas nivelit të konsumit, duke u krahasuar ata që përdornin sasi më të mëdha me ata që konsumonin më pak, si dhe me ata që kishin konsum mesatar.
Sipas autorëve të studimit, personat që raportonin konsum më të lartë të këtyre ëmbëltuesve shfaqën 62 për qind rënie më të shpejtë të funksioneve që lidhen me aftësitë njohëse, krahasuar me pjesëmarrësit që konsumonin më pak. Edhe grupi i konsumit mesatar tregoi një ritëm rënieje më të shpejtë, me 35 për qind, çka e bën lidhjen të duket e pranishme edhe kur përdorimi nuk është ekstrem.
“Zëvendësuesit me pak ose pa kalori” mund të lidhen me rënie kognitive
Autorja kryesore e studimit, doktoresha Claudia Kimie Suemoto nga Universiteti i Sao Paulos, theksoi se ëmbëltuesit me pak ose pa kalori shpesh konsiderohen një alternativë e shëndetshme ndaj sheqerit. Megjithatë, sipas saj, gjetjet sugjerojnë se disa prej këtyre përbërësve mund të kenë efekte negative në shëndetin e trurit me kalimin e kohës. Kjo vendos në qendër të vëmendjes një dilemë të zakonshme te konsumatorët: zëvendësimi i sheqerit a nënkupton automatikisht edhe më shumë përfitim për shëndetin.
Një pikë që spikat në analizën e studiuesve është se lidhja mes konsumit të ëmbëltuesve dhe rënies së aftësive njohëse ishte veçanërisht e dukshme te personat me diabet. Këta përdorin më shpesh zëvendësues të sheqerit, çka i vendos në një situatë të krahasimit më të fortë me grupet e tjera. Suemoto theksoi se edhe pse ata gjetën lidhje si te personat me diabet ashtu edhe te ata pa diabet, individët me diabet kanë më shumë gjasa të përdorin ëmbëltues artificialë në vend të sheqerit.
Vlen të theksohet se vetë studimi, sipas studiuesve, tregon vetëm një lidhje dhe nuk provon se ëmbëltuesit artificialë janë shkaku i drejtpërdrejtë i rënies së kujtesës. Për të konfirmuar këto rezultate dhe për të sqaruar mekanizmat e mundshëm, kërkohen studime të tjera të mëtejshme. Kjo do të thotë se, edhe pse shifrat sugjerojnë një asocim të qartë, nevojiten hulumtime të dizajnuara për të kuptuar më mirë rolin real të këtyre substancave.
Ëmbëltuesit artificialë përdoren gjerësisht në pijet dhe ushqimet e shumëpërpunuara, por gjithashtu shiten veçmas për t’u përdorur në kafe, çaj, në gatim dhe në ëmbëlsira. Për rrjedhojë, një pjesë e konsiderueshme e konsumit të tyre mund të jetë e përditshme dhe e shpërndarë në forma të ndryshme, duke e bërë të rëndësishme vlerësimin e sasisë së përdorimit. Studimi i publikuar nga American Academy of Neurology shton një element të ri në diskutimin mbi efektet shëndetësore të zëvendësuesve të sheqerit dhe nxit nevojën për kujdes më të mirë të konsumatorëve, veçanërisht për ata që kanë rrezik më të lartë për probleme metabolike.
Botuar fillimisht në Koha.net
