Valët ekstreme të të nxehtit po prekin gjithnjë e më shumë vende në Evropë dhe përtej. Përballë këtyre kushteve, është e rëndësishme të dimë se kur trupi ynë po përjeton vetëm reagime të zakonshme ndaj temperaturave, dhe kur jemi afër situatave më serioze shëndetësore. Mjekët dhe ekspertët theksojnë se shpesh ngatërrohen tri gjendje të ndryshme: stresi, lodhja dhe sulmi nga nxehtësia.
Termi “stres” është më i përgjithshëm dhe lidhet me reagimet e para të trupit ndaj temperaturave të larta, sidomos gjatë aktivitetit fizik. Kur është duke u përballur me nxehtësinë, trupi nis të tregojë sinjale që mund të duken të padëmshme, por në fakt kërkojnë vëmendje. Në këtë fazë, mund të shfaqen skuqje të lëkurës, ngërçe muskulore, marramendje dhe ndjesi të fikti. Këto shenja zakonisht tregojnë se trupi po punon më shumë për të balancuar temperaturën dhe për të përballuar djersitjen.
Kur stresi nga nxehtësia kalon në një gjendje më të rrezikshme, trupi përpiqet të ftohet kryesisht përmes djersitjes. Megjithatë, mekanizmat e tij fillojnë të mbingarkohen, sidomos kur nxehtësia është e lartë dhe aktiviteti nuk ndalet. Kjo është arsyeja pse ekspertët këshillojnë që personi të ndalojë aktivitetin, të qëndrojë në hije ose në një vend të freskët dhe të pijë ujë me gllënjka të vogla. Nëse shfaqen ngërçe, ndihmojnë edhe pijet me elektrolite, pasi ato plotësojnë elementet që trupi humb përmes djersitjes.
Lodhja nga nxehtësia lidhet drejtpërdrejt me humbjen e madhe të ujit dhe kripërave që ndodh gjatë djersitjes së tepërt. Kur organizmi dehidrohet, shfaqen shenja të qarta. Simptomat mund të përfshijnë të përziera, të vjella, dobësi fizike dhe dhimbje koke të forta. Përveç këtyre, mund të ketë edhe irritim, lëkurë të ftohtë dhe të lagësht, si dhe temperaturë të lartë trupore. Në raste më të rënda, rrezikohet puna e organeve, sidomos e veshkave, prandaj trajtimi i shpejtë është thelbësor.
Tri gjendje të nxehtësisë: nga sinjalet e para te urgjenca mjekësore
Në rastet e lodhjes nga nxehtësia, personi duhet të zhvendoset menjëherë në një vend të freskët ose me ajër të kondicionuar. Lëngjet duhet të pihen në mënyrë të kontrolluar, duke mos e tepruar, por duke i dhënë trupit mundësinë për të rikuperuar. Nëse gjendja nuk përmirësohet, kërkohet ndihmë mjekësore urgjente. Kjo është veçanërisht e rëndësishme sepse, edhe pse në fillim mund të duket si “lodhje”, trupi mund të jetë duke kaluar në faza që kërkojnë ndërhyrje profesionale.
Sulmi nga nxehtësia është gjendja më e rrezikshme dhe konsiderohet emergjencë mjekësore. Ai ndodh kur trupi nuk arrin më ta rregullojë temperaturën dhe ajo kalon mbi 40°C. Në këtë fazë, djersitja ndalon, ndërsa organet fillojnë të dështojnë. Shenjat që shfaqen mund të përfshijnë humbje të vetëdijes, konfuzion, si dhe kriza ose delir. Temperatura trupore mund të rritet shumë shpejt, dhe pa trajtim urgjent mund të çojë në dëmtime të përh—një rrezik serioz që kërkon veprim të menjëhershëm.
Përballë temperaturave të larta, të kuptuarit e këtyre dallimeve ndihmon që të merren masa të duhura në kohë. Stresi nga nxehtësia shfaqet shpesh me skuqje, ngërçe, marramendje dhe ndjesi të fikti, veçanërisht gjatë aktivitetit fizik; lodhja nga nxehtësia shoqërohet me humbje uji e kripërash dhe sinjale si të përziera, të vjella, dobësi, dhimbje koke të forta dhe lëkurë të ftohtë e të lagësht; ndërsa sulmi nga nxehtësia përbën emergjencë kur temperatura tejkalon 40°C dhe shfaqen konfuzion, humbje të vetëdijes, kriza apo delir. Në çdo rast, ndërprerja e aktivitetit, ftohja në vend të freskët dhe hidratimi i duhur janë hapa të rëndësishëm për të ulur rrezikun. Për situata që nuk përmirësohen, ose kur shfaqen shenja alarmi, duhet kërkuar ndihmë mjekësore.
Botuar fillimisht në Koha.net