Një varrezë masive në veri të Sri Lankës është zbuluar gjatë punimeve në terren, në një ngjarje që ka vënë në lëvizje hetuesit dhe arkeologët. Punëtorët, të cilët po kryenin punë për zgjerimin e një hapësire për djegie trupash në zonën Chemmani, në rajonin e Jaffnës, nuk prisnin të gjenin mbetje njerëzore. Gjetja e rastësishme solli nisjen e menjëhershme të procedurave hetimore dhe të verifikimeve në terren.
Gjatë periudhës së luftës civile në Sri Lankë, në vend pati akuza dhe përfolje të ndryshme për fatin e personave që mendohej se ishin zhdukur. Në këtë kontekst, kishte pasur edhe pretendime të lidhura me një varrezë masive. Një ushtar, i cili po gjykohej për përdhunimin dhe vrasjen e një gruaje të re gjatë luftës civile shkatërruese, kishte folur për ekzistencën e një vendi ku, sipas pretendimeve, ishin varrosur qindra trupa. Organizatat për të drejtat e njeriut thanë se bëhej fjalë për civilë të zhdukur.
Zbulimi në Chemmani ndodhi në shkurtin e kaluar dhe u konsiderua si rezultat i një pune krejt rastësore. Punëtorët po hapnin tokën për të zgjeruar hapësirën e djegies së trupave, kur papritur hasën në mbetje njerëzore. Rrjedhimisht, autoritetet nisën hetimin për të sqaruar origjinën e mbetjeve, kohën e mundshme të vdekjes dhe faktet që lidhen me varrosjen. Si pasojë, gjetja u trajtua me prioritet, ndërsa u planifikuan faza të njëpasnjëshme gërmimesh.
Me zhvillimin e punës, të dhënat e mbledhura në vend kanë qenë vendimtare për të përcaktuar shkallën e gjetjes. Deri në gusht, arkeologët kishin përfunduar fazën e tretë të gërmimeve në këtë lokalitet. Gjatë kësaj faze u identifikuan mbetjet, ndërsa procesi vijoi me analiza të mëtejshme për të kuptuar më mirë përmasat e rastit dhe mënyrën si janë vendosur trupat. Rezultatet kanë qenë të lidhura me një numër të madh viktimash, duke e bërë zbulimin një nga gjetjet më të rënda të kësaj natyre.
Hetimi pas zbulimit të varrezës masive me 572 persona
Rastin e varrezës masive e ka kthyer në qendër edhe pretendimi i mëparshëm, i cili lidhej me dëshminë e një ushtari në kuadër të një gjykimi. Për ekzistencën e vendit kishte pasur përfolje edhe para zbulimit fizik, ku një ushtar i përfshirë në proces gjyqësor kishte folur për një varrezë ku ishin varrosur qindra trupa. Të gjitha këto elemente kanë ndikuar në intensifikimin e hetimeve pas gjetjes reale në Chemmani, ndërsa institucionet dhe ekspertët kanë kërkuar të vërtetojnë nëse dyshimet për të zhdukur civilë i përgjigjen faktit.
Ndërkohë, puna arkeologjike ka vijuar me hapa të planifikuar dhe me standarde që synojnë dokumentim të detajuar. Gërmimet, të nisura në një moment krejt spontan, u kthyen në një proces që kërkon kohë për të mbledhur informacione të sakta dhe për të ruajtur provat. Për shkak të natyrës së ndjeshme të gjetjes dhe historisë së luftës civile, çdo fazë e hetimit ka rëndësi për të sqaruar identifikime të mundshme dhe për të kuptuar rrethanat e varrosjes.
Ndërsa rezultatet e deritanishme lidhen me një varrezë masive me 572 persona, hetuesit po vazhdojnë procedurat për të nxjerrë në dritë të gjithë informacionin e nevojshëm. Zbulimi në veri të Sri Lankës, në zonën Chemmani të rajonit të Jaffnës, ka theksuar edhe njëherë se plagët e luftës civile mbeten të hapura për një kohë të gjatë dhe se e vërteta mund të dalë edhe pas shumë vitesh. Në këtë kuadër, procesi do të vijojë me analizat përkatëse, ndërsa autoritetet synojnë të dokumentojnë gjithçka që lidhet me rastin.
Botuar fillimisht në Koha.net