Agjencia Shtetërore e Kadastrës në Shqipëri duket se po hyn në një fazë të rëndë kontrollesh nga sistemi i drejtësisë. Sipas informacioneve të bëra publike, SPAK ka zgjeruar verifikimet mbi strukturat drejtuese të Agjencisë Shtetërore të Kadastrës në disa prej qyteteve kryesore, ndër to Tirana, Durrësi, Elbasani dhe Vlora.
Në qendër të dyshimeve qëndrojnë skema të ndryshme që lidhen me veprime mbi pasuritë, përfshirë raste kur pronat mbivendosen, kur legalizimet shfaqen si të parregullta dhe kur institucioni i kadastrës mendohet se është përdorur për të shërbyer interesa të grupeve kriminale, si dhe projekteve të mëdha ndërtimore. Në këtë kuadër, hetimet fokusohen jo vetëm në një akt të izoluar, por në mënyrën si kryhen proceset dhe si shfrytëzohet administrimi i të dhënave mbi tokën.
Një emër që raportohet se ka rënë në fokus të këtyre hetimeve është Lorena Goxhobelli, e cila mban postin e Drejtoreshës së Përgjithshme të ASHK-së. Hetimet, sipas të dhënave të publikuara, e shohin drejtuesinë e institucionit si një pikë kyçe për të kuptuar nëse ka pasur abuzime apo deformime procedurale brenda hallkave të ndryshme të punës.
Në të njëjtën linjë vëmendjeje, përmendet edhe Martin Kala. Ai është drejtor i Drejtorisë Vendore të Kadastrës Tiranë Rural Drejtoria Lokale 1, një nga degët më të rëndësishme të Kadastrës, për shkak të territorit që mbulon. Kjo drejtori mbulon zonat rurale dhe periferike të Tiranës, të cilat në vitet e fundit janë kthyer në hapësira ku janë intensifikuar investimet dhe ndërtimet.
Arsyeja pse këto zona dalin shpesh në skenë në hetime lidhet me rritjen e vlerës së parcelave. Sipas informacioneve që qarkullojnë, zhvillimi i vendbanimeve luksoze dhe projektet e mëdha të ndërtimit kanë sjellë rritje të ndjeshme të çmimeve për çdo metër katror e për çdo ngastër, duke e bërë administrimin e tokës më të ndjeshëm ndaj abuzimeve. Në një mjedis ku vlera e pronave rritet shpejt, çdo ndryshim në dokumente ose çdo veprim administrativ mund të ketë pasoja të mëdha.
Hetimet e SPAK-ut synojnë skemat me prona dhe legalizime
Në këtë kontekst, dyshimet përfshijnë skenarë ku pasuritë mund të rezultojnë me përplasje mes tyre, pra raste kur regjistrimet krijojnë mbivendosje pronësie. Përmenden gjithashtu tentativa për të kaluar veprime që lidhen me legalizime në mënyrë të parregullt, duke përdorur mekanizma administrative të institucionit. Këto elemente, në logjikën e hetimit, lidhen me mënyrën si trajtohen dosjet dhe si kryhen verifikimet përkatëse para se të finalizohet statusi i pronës.
Ndaj, kontrolli nuk po shihet si një çështje e vetme brenda një qyteti, por si një proces më i gjerë, i shtrirë në disa qendra ku Kadastra ka volum të lartë pune dhe presion të shtuar për shkak të kërkesës së tregut të ndërtimit. Tirana, Durrësi, Elbasani dhe Vlora përmenden si qytete ku SPAK ka zgjeruar kontrollet për strukturat drejtuese të ASHK-së, duke kërkuar të identifikojë nëse ka pasur devijime, shkelje apo përdorim të institucionit për qëllime të tjera.
Ndërkohë, roli i drejtorive vendore del edhe më i rëndësishëm në hetime, pasi ato janë hallka që administrojnë procedurat në terren. Drejtoria Vendore e Tiranës Rural 1, që drejtohet nga Martin Kala, vlerësohet si një degë strategjike për shkak të zonave që mbulon dhe ritmit me të cilin janë rritur projektet ndërtimore. Në hetim, ky element lidhet drejtpërdrejt me mundësinë që të shfaqen manipulime të të dhënave, parregullsi në regjistrime dhe skema që përfitojnë nga paqartësitë ose mungesa e kontrollit të plotë.
Botuar fillimisht në Albeu