Florent Spahija, nga Instituti Demokratik i Kosovës (KDI), ka thënë se partitë politike duhet të merren vesh sa më shpejt për ndarjen e pushtetit, si për qeverinë, ashtu edhe për pozitën e presidentit. Sipas tij, realisht është e pamundur të mos arrihet një koalicion qeverisës, duke pasur parasysh se në rend dite është edhe çështja e presidentit.
Spahija këtë qëndrim e ka shprehur në emisionin “60 Minuta” në KTV, ku ka argumentuar se diskutimi për koalicionet duhet të bazohet te përqindja dhe fuqia politike që secila parti ka arritur në zgjedhje. Ai ka theksuar se çështjet nuk duhet të trajtohen veç e veç, por në mënyrë të sinkronizuar, sepse afatet dhe procedurat e institucioneve e bëjnë të domosdoshme një marrëveshje të shpejtë.
Partitë të negociojnë qeverinë dhe presidentin bashkë, jo veç
“Fakti që e kemi në rend të ditës çështjen e presidentit, e bën gati të pamundur mosrealizimin e një koalicioni qeverisës”, ka thënë Spahija. Ai ka shtuar se edhe në rast se palët nuk arrijnë marrëveshje të plotë për qeverinë në fillim, prapë do të detyrohen të hyjnë në një dialog politik të koordinuar për të zgjidhur edhe çështjen e presidentit.
Sipas Spahijas, partitë duhet të ulen menjëherë dhe të merren vesh njëkohësisht për qeverinë dhe për presidentin. Ai ka sjellë një element praktik: “Janë vetëm 60 ditë kohë pas konstituimit të Kuvendit për zgjedhjen e qeverisë dhe çështjen e presidentit”, duke e lidhur këtë me nevojën për të mos u zvarritur proceset. Kështu, sipas tij, negociatat nuk do të mund të zhvillohen në mënyrë të fragmentuar, sepse institucioneve u afrohen afate të qarta brenda të cilave duhet të mbyllet zgjedhja e qeverisë dhe përcaktimi i presidentit.
Në vijim, Spahija ka folur edhe për mundësinë e ndryshimeve të përqindjes pas numërimit të votave nga diaspora. Ai ka thënë se maksimumi i rritjes që pret për Lëvizjen Vetëvendosje është 2% më shumë, duke u bazuar në atë që, sipas përvojës së mëparshme, LVV-ja tradicionalisht ka fituar më shumë nga votat e mërgatës.
Si shembull, Spahija ka përmendur zgjedhjet e 28 dhjetorit, ku rezultati i Lëvizjes Vetëvendosje u rrit nga 49% në 51% pas numërimit të votave nga mërgata. Ai ka argumentuar se nëse LVV-ja do të merrte 45% të votave nga diaspora, atëherë mund të fitonte një deri në dy deputetë më tepër. Për të arritur një objektiv të tillë, ai ka shpjeguar se për të pasur 51 deputetë, Vetëvendosjes i duhet të ketë 47% të votave, por sipas tij është shumë e vështirë që të arrihen të gjitha këto vota.
Spahija ka theksuar edhe logjikën që qëndron pas këtij vlerësimi: “Pra, duke u bazuar në atë çka kemi parë nga përvoja e mëparshme. Nëse e masim me zgjedhjet e 28 dhjetorit, është rritur në 51% nga 49% pasi janë numëruar votat e diasporës. Pra mund të ketë një rritje prej 2%.” Kështu, ai e lidh parashikimin me rastin konkret të një cikli zgjedhor, ku numërimi i votave të diasporës solli ndryshim të përqindjeve.
Ndërkohë, Spahija ka diskutuar edhe për pjesëmarrjen e ulët të qytetarëve në votime. Ai ka thënë se në këtë kanë ndikuar faktorë të ndryshëm: një prej tyre është mungesa e diasporës në Kosovë për të votuar, ndryshe nga situata në dhjetor. Për votuesit vendorë, ai ka vënë në dukje se kishte “shumë palë zgjedhje në periudhë të shkurtë kohore”, çka sipas tij ka ndikuar në motivimin dhe përfshirjen e qytetarëve.
Spahija ka shtuar se të gjitha subjektet, sidomos dy të parat, kishin pasur rënie, duke nënvizuar se konteksti i përgjithshëm i periudhës zgjedhore ka ndikuar në ecurinë e pjesëmarrjes. Deklarata e tij, e dhënë në KTV, përmblidh një fokus të dyfishtë: nevoja për marrëveshje të shpejtë politike për qeveri dhe president brenda afateve prej 60 ditësh, si dhe vlerësime për ndikimin që mund të kenë votat nga diaspora në përqindje dhe mandatet e ardhshme.
Botuar fillimisht në Koha.net