Southamptoni, klubi anglez i futbollit i njohur si “Shenjtorët”, është përballur me një çështje që mund të kthehet në një nga rastet më të shtrenjta të spiunazhit në sport. Ekipi u përjashtua nga finalja e plejofit të “Championshipit” nga Liga Angleze e Futbollit të martën, pasi pranoi se kishte filmuar seancat stërvitore të klubeve të tjera, përfshirë Middlesbrough. Kjo ndodhi në kuadër të përgatitjeve për gjysmëfinalen e plejofit, ku Middlesbrough ishte kundërshtari.
Vendimi vjen në një moment kur plejofet në Championship shpesh konsiderohen si ndër ndeshjet më fitimprurëse në futboll. Finalja ka peshë të madhe sportive, por edhe financiare: fituesi ngjitet në Premier League dhe ka të garantuara plot 200 milionë funte, që përkthehen në rreth 230 milionë euro, në të ardhura. Pikërisht ky dimension i bën pasojat e sanksionit të tilla, saqë çdo pengesë në rrugën drejt finales mund të ndikojë drejtpërdrejt te buxheti i klubit.
Klubi i Southamptoni ka paralajmëruar se do të apelojë vendimin. Megjithatë, edhe nëse apelimi mund të ndryshojë rezultatin, skema e ndëshkimit duket se ka potencial të lartë për të “eclipson” çdo dënim të mëparshëm që lidhet me spiunazh në sport. Kjo për faktin se shuma dhe pasojat financiare të një dështimi në plejof janë të mëdha, ndërsa procedurat disiplinore zakonisht mbeten të ashpra kur bëhet fjalë për shkelje të rregullave të monitorimit apo filmimit pa autorizim.
Historikisht, disa klube sportive anembanë botës kanë paguar çmime shumë të larta për spiunim të kundërshtarëve. Një shembull që shpesh përmendet është rasti i ekipit të Formula 1, McLaren, i cili u gjobit me 100 milionë dollarë në vitin 2007. Gjoba u vendos pasi ekipi kishte marrë një kopje konfidenciale të dizajnit të veturës së Ferrarit nga një ish-punonjës i pakënaqur i ekipit italian. Rruga që ndoqi informacioni u bë publike kur inxhinieri i McLaren i kërkoi gruas së tij të fotokopjonte dokumentin, dhe ajo e dërgoi në një dyqan fotokopjesh në rrugë kryesore.
Për fatin e keq të McLaren-it, punonjësi në dyqan ishte tifoz i Ferrarit dhe e njoftoi menjëherë ekipin. Përtej gjobës, McLaren-it iu morën edhe të gjitha pikët në kampionatin e konstruktorëve, ndërsa Kimi Raikkonen i Ferrarit mposhti Lewis Hamiltonin dhe Fernando Alonson të McLarenit. Kjo histori tregon se pasojat financiare nuk janë të izoluara te njëra anë: ato mund të shoqërohen edhe me heqje pikësh dhe ndikime të drejtpërdrejta në garë.
Spijunazhi sportiv mund të kushtojë shtrenjtë—madje kur është vetëm filmim i stërvitjeve
Termi “Spygate” u lidh për herë të parë me një rast në SHBA, kur New England Patriots në NFL u dënua me 250 mijë dollarë në vitin 2007. Shkelja kishte të bënte me filmimin e sinjaleve të trajnerëve të kundërshtarëve nga një vendndodhje e paautorizuar gjatë ndeshjeve. Po atë vit, trajneri Bill Belichick u gjobit me rekord prej 500 mijë dollarësh. Më pas, ekipi bëri edhe një shkelje tjetër: në vitin 2020 u gjobit me 1,1 milionë dollarë pasi pranoi se kishte bërë incizime të palejuara në një tjetër ndeshje.
Edhe bejsbolli ka pasur raste të ngjashme. Houston Astros u përball me një gjobë prej 5 milionë dollarësh, pasi një hetim zbuloi se klubi përdori sistem kamerash për të vjedhur shenjat e ekipeve kundërshtare gjatë sezoneve 2017 dhe 2018. Ndërkohë, në futboll rasti i fundit i spiunazhit u shfaq edhe në kontekst të garave ku rëndësia e informacionit përgatitor mund të jetë vendimtare. Në këtë sfond, Southamptoni tani gjendet në një situatë ku sanksioni i shpallur mund të ketë pasoja më të rënda se sa dënimet e mëparshme, jo vetëm për shkak të natyrës së shkeljes, por edhe për vlerën që ka hyrja në Premier League dhe shumat e garantuara që lidhen me fazat përfundimtare të plejofit.
Botuar fillimisht në Koha.net