Sot në Gjykatën Themelore në Prishtinë pritet të mbahet gjykimi në mungesë ndaj 21 të akuzuarve, të cilët Prokuroria Speciale i ka vënë nën akuzë për veprën penale “krime lufte kundër popullatës civile”. Procedura lidhet me dëbimin e qindra mijëra shqiptarëve nga Kosova gjatë luftës së vitit 1999.
Çështja vjen në kontekstin e proceseve gjyqësore për krime të kryera gjatë konfliktit të armatosur. Sipas pretendimeve të Prokurorisë Speciale, të pandehurit janë përgjegjës për veprime që, sipas aktakuzës, u ndërmorën ndaj popullatës civile dhe që sollën dëbim masiv. Në fokus të këtij procesi është edhe shkalla e gjerë e persekutimit dhe largimit të shqiptarëve nga territori i Kosovës në periudhën kur ndodhi lufta.
Aktakuza e Prokurorisë Speciale, siç përshkruhet në materialin për çështjen, argumenton se të akuzuarit gjatë periudhës janar–qershor 1999 kanë ushtruar autoritet dhe kontroll efektiv mbi forcat që vepronin nën përgjegjësinë e tyre gjatë konfliktit të armatosur në Kosovë. Ky element është vendimtar për mënyrën se si prokuroria i lidh përgjegjësitë e të pandehurve me veprimet që dyshohet se janë kryer nga strukturat përkatëse në terren.
Prokuroria pretendon se të akuzuarit, përmes raporteve operative, komunikimeve të brendshme dhe pranisë në terren, kanë qenë në dijeni për veprimet e kryera nga forcat nën komandën ose kontrollin e tyre. Në këtë mënyrë, akuza argumenton se informacionet dhe sinjalizimet e brendshme, si dhe veprimi i drejtpërdrejtë në terren, kanë krijuar bazë për përgjegjësi penale lidhur me dijeninë dhe kontrollin mbi veprimet e forcave përkatëse.
Sot pritet gjykimi për 21 të akuzuarit lidhur me dëbimet e vitit 1999
Për këtë proces, Gjykata e Prishtinës do të përballet me një çështje që lidhet me periudhën e luftës dhe me pasojat ndaj civilëve. Përmendja e shifrës mbi 862 mijë shqiptarë, e cila shoqëron titullin dhe përshkrimin e rastit, tregon dimensionin e pretenduar të dëbimit që ka ndodhur gjatë atij harku kohor.
Sipas asaj që thuhet në aktakuzë, të pandehurit janë ngritur si persona ndaj të cilëve Prokuroria Speciale ka paraqitur pretendime për “krime lufte kundër popullatës civile”. Procedura e gjykimit në mungesë bën të mundur që çështja të trajtohet edhe kur të akuzuarit nuk janë të pranishëm në sallën e gjykimit. Në këtë fazë, pritet që gjykimi të zhvillohet për të shqyrtuar argumentet e palës prokuruese dhe të verifikohen pretendimet e ngritura në dokumentet e akuzës.
Afati kohor i përfshirë në pretendimet e prokurorisë, janar–qershor 1999, vendos çështjen brenda një periudhe të ndjeshme të luftës në Kosovë. Gjithashtu, lidhja me “praninë në terren” dhe mekanizmat e brendshëm të komunikimit e raporteve operative, siç theksohet në aktakuzë, synon të tregojë se të akuzuarit nuk do të kishin qenë të larguar nga zhvillimet, por përkundrazi të përfshirë në kontrollin dhe mbikëqyrjen e forcave të lidhura me përgjegjësinë e tyre.
Me mbajtjen e seancës së sotme, Gjykata Themelore në Prishtinë pritet të vazhdojë trajtimin e rastit ndaj 21 të akuzuarve për krime të pretenduara gjatë konfliktit të armatosur. Procesi synon të sqarojë rrethanat që lidhen me dëbimin e qindra mijëra shqiptarëve, si dhe të shqyrtojë pretendimet e Prokurorisë Speciale mbi autoritetin, kontrollin efektiv dhe dijeninë e të akuzuarve për veprimet e kryera nga forcat nën komandën ose kontrollin e tyre.
Botuar fillimisht në Gazeta Express