Sociologu Fadil Maloku ka thënë se ngërçi politik në Kosovë është normalizuar nga partitë politike. Sipas tij, kjo normalizim nuk ndodh thjesht për shkak të mosmarrëveshjeve mes aktorëve të brendshëm, por lidhet edhe me obligimet që dalin nga dialogu Kosovë-Serbi. Në këtë mënyrë, ai e vendos çështjen e bllokadës politike në një kontekst më të gjerë se sa debati i brendshëm partiak.
Maloku ka theksuar se situata aktuale nuk mund të shpjegohet vetëm me zhvillimet brenda partive. Ai thotë se përgjegjësia shtrihet te sfidat që krijohen nga marrëveshjet e arritura në procesin e dialogut, të cilat sipas tij kanë gjeneruar detyrime konkrete për institucionet. Për këtë arsye, vazhdimi i bllokadës politike duhet kuptuar edhe si pasojë e obligimeve që janë futur në agjendë ndër vite.
“LVV dhe subjektet e tjera politike janë akomoduar dhe e kanë normalizuar ngërçin dhe prapa këtij normalizimi fshihet diçka tjetër. Problemi është te sfidat”, ka deklaruar Maloku. Ai ka vijuar duke përmendur marrëveshjet e nënshkruara më 2013, 2015 dhe 2021 në Ohër, duke thënë se secila prej tyre, sipas qasjes së tij, i ka futur qeveritë përkatëse në obligime që më pas kthehen në sfida të zbatimit.
Maloku ka theksuar se këto sfida për zbatimin e marrëveshjeve janë pikërisht arsyeja që bën që bllokada politike të vazhdojë. Ai ka theksuar në mënyrë të veçantë një proces lidhur me asociacionin e komunave me shumicë serbe, duke thënë se LVV-ja nuk është e gatshme t’i realizojë këto obligime. Në këtë interpretim, ngërçi nuk është vetëm shfaqje politike e brendshme, por edhe vështirësi praktike në përmbushjen e detyrimeve të dialogut.
Ngërçi u normalizua, por sfidat e obligimeve janë thelbi
Duke folur për strategjinë politike të Lëvizjes Vetëvendosje, Maloku ka thënë se synimi i saj është që zbatimi i obligimeve të shtyhet sa më gjatë. Në këtë kuadër, ai ka lidhur pritjet politike me ndryshimet që mund të ndodhin në bashkësinë ndërkombëtare. Sipas tij, partitë po llogarisin që rrethanat jashtë vendit të ndikojnë në dinamikën e përgjithshme të zbatimit dhe të dialogut.
Maloku ka përmendur edhe një element konkret të kalendarit politik në SHBA. Ai ka thënë se kalkulimet e VV-së janë që të shtyhet moszbatimi i marrëveshjeve deri në një moment kur të ndryshojë diçka, sidomos në SHBA. Ai ka vënë në pah zgjedhjet që, sipas tij, priten në shtator për Kongres dhe Senat, duke thënë se aty janë shpresat për një ndryshim të mundshëm të rrethanave.
Ndërsa ka komentuar zhvillimet brenda Lidhjes Demokratike të Kosovës, Maloku ka theksuar se debati për udhëheqjen e partisë nuk e adreson problemin kryesor. Sipas tij, LDK-së i mungon një vizion i ri politik dhe po përqendrohet në një çështje që e zhvendos fokusin nga ajo që ai e sheh si sfida kryesore. Ai ka argumentuar se insistimi për dorëheqjen e liderit aktual paraqet, siç tha, një sprovë ekzistenciale, por edhe një qasje “hamletiane”, sepse sipas tij problemi i realitetit politik nuk po trajtohet në mënyrën që duhet.
Maloku ka shtuar se përqendrimi i brendshëm te lideri tregon se LDK-ja nuk e shikon problemin siç duhet, ndërsa i mungon një narrativë e re apo një projeksion i ri për të ardhmen. Ai e ka përshkruar LDK-në si parti që, sipas tij, ka mbetur peng i të kaluarës, kur strukturat e degëve ishin të lidhura më shumë me qendrën dhe kishin një shkallë më të lartë dëgjueshmërie nga qendra. Në fund, është përmendur edhe një zhvillim institucional: LDK-ja do ta mbajë Kuvendin e partisë të enjten, e ftuar nga kërkesa e delegatëve të saj, të cilët kanë kërkuar largimin e kryetarit Lumir Abdixhiku.
Botuar fillimisht në Koha.net