Gjergj Kastrioti, i njohur gjerësisht si Skënderbeu, paraqitet në historinë e Arbërisë si figura e vetme që arriti të bëjë diçka jashtëzakonisht të vështirë: të krijojë shtet, ta mbajë atë në këmbë dhe ta ruajë me dinjitet edhe përballë aleancave të nevojshme strategjike. Emri i tij lidhet me një periudhë kur interesat, rreziku dhe presionet politike ishin të përhershme, por ai arriti të gjejë rrugë për të ruajtur unitetin dhe vijimësinë e projektit të tij.
Në këtë rrëfim historik, theksi vendoset te urtësia, trimëria dhe vizioni i tij i gjerë. Skënderbeu jo vetëm që u përball me sfidat e kohës, por i ktheu ato në hapësira për ndërtim shtetëror. Ai arriti të mbronte ekzistencën e Arbërisë dhe të ruante aleancat që konsideroheshin të natyrshme e strategjike, të ngjashme me lidhjet që ekzistonin në epokën e tij me figura si Huniadi dhe Alfonsi i Aragonit, si dhe me Papët e kohës. Këto lidhje nuk paraqiten si rastësi, por si një pjesë e qartë e mënyrës si ai e planifikonte mbijetesën politike.
Një element i rëndësishëm i narrativës është mënyra se si Skënderbeu u shfaq në krye të vendit. Ai nuk doli për të kërkuar vota, as nuk premtoi diçka për të fituar mbështetje. Përkundrazi, ai erdhi si një shpëtimtar për të realizuar një qëllim të madh: ta bënte atdheun e tij të lirë dhe të pavarur. Fama e këtij projekti, sipas përshkrimit historik, shtrihet jo vetëm brenda Arbërisë, por edhe përtej kufijve, në mbarë kontinentin europian të kohës dhe më gjerë.
Skënderbeu e bëri të qëndrueshme lirinë e Arbërisë
Për të treguar se ai kishte miratimin e popullit të tij, vëmendja përqendrohet te një shenjë e qartë: mënyra si ai e kuptonte legjitimitetin. Përmendet se dëshmia më e mirë ishte ajo kur Skënderbeu theksoi se “lirinë nuk ua solla unë ,atë e gjeta në mesin tuaj…”. Kjo formulë paraqitet si një tregues se arbërit e kohës së tij e kishin lirinë në zemrat dhe mendjet e tyre, dhe se kishin marrë vendimin e përbashkët për ta pasur në krye shpëtimtarin dhe arkitektin e një formule të re për Arbërinë europiane.
Në këtë kuadër, figura e tij shfaqet si një lider që synonte më shumë se thjesht mbijetesën momentale. Objektivi ishte të ngrihej flamuri me shqiponjë në dritën e diellit të ri të fitoreve dhe të siguroheshin veprat e pavdekshme për të mirën e Arbërisë dhe Europës. Kjo ide shkon përtej fitores ushtarake të çastit: lidhet me ruajtjen e identitetit, me projektimin e së ardhmes dhe me krijimin e një modeli për mënyrën si një bashkësi mund të mbrohet, të organizohet dhe të njihet edhe përtej vetes.
Rrëfimi që i bëhet Skënderbeut e vendos atë në rolin e burrështetit dhe mbrojtësit të civilizimit të përbashkët europian. Duke iu referuar mënyrës së ndërtimit të shtetit dhe të qasjes së tij politike, theksohet se ai mbetet një shembull i papërsëritshëm i trimërisë dhe i aftësisë për të udhëhequr. Në këtë mënyrë, ai kthehet në një figurë që nuk vlerësohet vetëm për rezultatet e fushëbetejës, por edhe për aftësinë për t’i dhënë formë një realiteti shtetëror që qëndronte dhe kishte peshë në arenën e kohës.
Në përmbyllje, artikulimi i figurës së Gjergj Kastriotit është i lidhur me tre shtylla kryesore: ai bëri shtet, e mbajti shtetin dhe ruajti aleancat strategjike që e bënë projektin të zbatueshëm. Ai nuk u mbështet te premtimet apo kërkimi i votave, por te besimi dhe mbështetja e brendshme e njerëzve, e përmbledhur në fjalët për lirinë që ekzistonte “në mesin” e tyre. Kështu, Skënderbeu del si një figurë që e projektoi të ardhmen e Arbërisë me famë dhe ndikim që përtej epokës së tij vazhdon të mbetet pjesë e rrëfimeve historike.
Botuar fillimisht në Bota Sot
