Plani i FIFA-s për të krijuar një degë prej 20 miliardë dollarësh për të drejtuar Kupën e Botës dhe për të shitur aksione te investitorët privatë ka vënë në qendër të vëmendjes një temë që prej kohësh ndikon te mënyra si zhvillohet futbolli global: balancat e pushtetit brenda tij. Edhe pse FIFA është institucioni qeverisës i futbollit në nivel botëror, pjesa më e madhe e forcës tregtare e këtij sporti vjen nga një strukturë tjetër – në Evropë.
UEFA, që kontrollon shumë nga garat më të vlefshme të futbollit, luan rol qendror në këtë ekuilibër. Në praktikë, ky raport ndikimi ndërmjet FIFA-s dhe UEFA-s përcakton se si menaxhohen kompetencat, si shpërndahen paratë dhe si ndërtohet korniza e garave ku përfshihen kombëtaret dhe klubet. Në planin e ri të FIFA-s, objektivi për të krijuar një degë të madhe financiare lidhet direkt me mënyrën se si futbolli mendohet të organizohet në të ardhmen, sidomos kur flitet për investitorë privatë dhe strukturim të të ardhurave.
FIFA, si organi qeverisës global, ka rol të gjerë rregullator. Organizata është themeluar në vitin 1904 dhe ka selinë në Cyrih. FIFA i ka 211 federata nacionale anëtare, dhe secila prej tyre ka një votë në Kongresin e FIFA-s. Ky Kongres është autoriteti legjislativ i organizatës: aty zgjidhet presidenti i FIFA-s dhe miratohen ndryshimet e mëdha statutore. Ndërkohë, mes mbledhjeve të Kongresit, vendimmarrja kryesore realizohet nga Këshilli i FIFA-s, i cili ka 37 anëtarë.
Struktura e futbollit global nuk është vetëm FIFA. Të gjitha federatat nacionale i përkasin një prej gjashtë konfederatave kontinentale të FIFA-s. UEFA është në Evropë, CONMEBOL në Amerikën e Jugut, CONCACAF në Amerikën e Veriut, Qendrore dhe Karaibe, AFC në Azi, CAF në Afrikë dhe OFC në Oqeani. Federatat nacionale qeverisin futbollin brenda vendeve të tyre, ndërsa konfederatat kanë përgjegjësi për sportin në nivel kontinental.
FIFA përcakton rregullat globale, UEFA mban peshën kryesore tregtare
Në anën e organizimit të garave, FIFA i zhvillon eventet globale, duke përfshirë Kupën e Botës. Ajo mbikëqyr edhe kalendarin ndërkombëtar të ndeshjeve, i cili përcakton kur klubet duhet të lirojnë lojtarët për detyra në ekipet përfaqësuese. Përveç kësaj, FIFA vendos kornizën rregullatore globale për futbollin ndërkombëtar: rregulla që mbulojnë të drejtën e lojtarëve për të luajtur, transferimet dhe çështjet disiplinore në garat e FIFA-s. Një rol i rëndësishëm është edhe shpërndarja e fondeve të zhvillimit përmes programeve që organizata i ka në funksion.
Një faktor që shpjegon pse balancat e pushtetit nuk vendosen vetëm nga madhësia ekonomike është sistemi i votimit. Secili shtet ka nga një votë në FIFA, pavarësisht madhësisë dhe ndikimit të tij në futboll. Kjo do të thotë se koalicionet në Afrikë, Azi, Amerikë dhe Oqeani mund të kenë peshë vendimtare në zgjedhjet e FIFA-s dhe në vendimet kryesore politike brenda saj. Për pasojë, ndikimi nuk përqendrohet vetëm te vendet më të mëdha futbollistike apo te tregjet me kapacitete më të larta financiare.
Po ashtu, gjashtë konfederatat nuk janë thjesht zyra rajonale të FIFA-s. Ato funksionojnë si organe të pavarura udhëheqëse, me kongrese, drejtues, gara dhe programe të tyre komerciale. Konfederatat organizojnë turnetë kontinentalë për ekipet përfaqësuese, duke përfshirë Kampionatin Evropian, Copa America, Kupën e Kombeve të Afrikës, Kupën e Azisë, “Gold Cup” dhe Kupën e Kombeve të OFC. Po në këtë logjikë, konfederatat drejtojnë edhe garat kryesore të klubeve në rajonet përkatëse. Ky model forcon idenë se futbolli global është i ndërtuar mbi disa nivele vendimmarrjeje, ku rolet e FIFA-s, UEFA-s dhe konfederatave të tjera ndërthuren.
Edhe kse
Botuar fillimisht në Koha.net
