Çfarë ndodhi në rrjetet sociale para valës masive të kalimeve drejt Ceutës është bërë një pikë kyçe e diskutimeve ndërkombëtare. Para se rreth 70 mijë persona të kalonin në territorin spanjoll të Ceutës, një enklavë që kufizohet me Marokun, në platforma të ndryshme si TikTok, Facebook dhe të tjera qarkulluan video dhe postime që nxisnin pritshmëri të rreme për një rrugë më të lehtë drejt Evropës.
Sipas raportimeve, një pjesë e videove shfaqnin pretendime se kufiri ishte “hapur”, ndërsa të tjerë përhapnin idenë se migrantët që mbërrinin përmes detit nuk mund të ktheheshin menjëherë. Këto mesazhe të pasakta besohet se ndihmuan në përhapjen e informacionit jo të vërtetë dhe në nxitjen e lëvizjeve masive drejt territorit spanjoll. Paralelisht, disa postime përdorën edhe fotografi të kryeministrit spanjoll, Pedro Sanchez, duke e paraqitur atë si një lider që do t’u ofronte “dinjitet dhe njohje atyre që ndërtojnë Spanjën”.
Megjithatë, këto pretendime lidhnin një program të fundit të qeverisë spanjolle për rregullimin e statusit të mijëra migrantëve. Por në postime nuk shpjegohej qartë se programi u drejtohej vetëm personave që tashmë jetonin në territorin spanjoll. Kjo mangësi informacioni, e shoqëruar me narrativën se “rregullat janë lehtësuar”, krijoi përshtypjen se sistemi spanjoll do të mundësonte një mundësi të menjëhershme për ata që po përpiqeshin të hynin në Ceuta, edhe pse kushtet nuk ishin të njëjta për të gjithë.
Kur nisën të qarkullonin pamje që tregonin mijëra persona të mbledhur në brigje, një valë e dytë pretendimesh të rreme filloi të përhapej me shpejtësi. Këtë herë informacionet e pasakta kishin të bënin me arsyet që kishin nxitur kalimet kufitare dhe, po ashtu, me fatin e personave që mbërrinin në Spanjë. Ende nuk është përcaktuar plotësisht se çfarë e shkaktoi vetë valën e paprecedentë të kalimeve drejt Ceutës, por zyrtarët dhe ekspertët përmendin një kombinim faktorësh: vështirësitë ekonomike në Marok, rolin e dezinformatave në rrjetet sociale, veprimtarinë e rrjeteve kriminale dhe masat e ndërmarra nga autoritetet në të dyja anët e kufirit.
Dezinformatat ndikuan në përshkallëzimin e kalimeve drejt Ceutës
Në këtë kuadër, kryeministri spanjoll Pedro Sánchez ka deklaruar se trafikantët e migrantëve e kanë interpretuar dhe paraqitur në mënyrë të qëllimshme të gabuar një vendim të fundit të Gjykatës Supreme, me synimin për të nxitur njerëzit të kalonin kufirin. Ndërkohë, aktivistë për të drejtat e migrantëve dhe të njeriut theksojnë se thashethemet dhe informacionet e pavërtetuara të shpërndara në rrjetet sociale kanë luajtur rol në nxitjen e kësaj vale të papritur të kalimeve. Në ditët para se të ndodhnin lëvizjet masive, qarkulluan postime që pretendonin se Spanja kishte lehtësuar ndjeshëm rregullat e migracionit.
Këto pretendime u mbështetën, sipas analizave, në dy zhvillime reale, por që u keqkuptuan: vendimin e qeverisë spanjolle për të rregulluar statusin e mijëra migrantëve dhe një vendim të Gjykatës Supreme. Programi për rregullimin e statusit, megjithatë, nuk zbatohej për të ardhurit në Ceuta në fund të korrikut dhe fillim të gushtit. Ai synohej për migrantë pa dokumente që jetonin në Spanjë që nga 1 janari 2026 dhe që plotësonin kriteret e përcaktuara për qëndrim. Pra, edhe pse postimet krijuan idenë se “kush hyn” do të përfitonte automatikisht, në realitet kushtet ishin të lidhura me qëndrimin paraprak në territorin spanjoll.
Po kështu, në rrjetet sociale u përhapën edhe pretendime mashtruese rreth një vendimi të fundit të Gjykatës Supreme për migrantët e ndaluar pasi kishin mbërritur në vend përmes detit. Në të vërtetë, vendimi nuk u jepte migrantëve të drejtën për të qëndruar në Spanjë. Ai përcaktonte se personat e ndaluar pas mbërritjes nga deti nuk mund të ktheheshin menjëherë sipas regjimit të veçantë kufitar që zbatohet në Ceuta dhe në Melilla. Autoritetet duhej të ndiqnin procedurën e zakonshme ligjore për kthimin, dhe vendimi lidhej vetëm me mënyrën si duhej të zhvillohej procedura, pa i dhënë migrantëve të drejtë automatike për të qëndruar në Spanjë apo për të vazhduar udhëtimin drejt pjesës kontinentale të Evropës.
Në diskutimet publike, u ngrit edhe çështja se si e trajton Spanja migracionin në këto territore. Edhe pse qeveria e Pedro Sánchez-it ka mbështetur një program për rregullimin e statusit të migrantëve pa dokumente që tashmë jetojnë në Spanjë, ajo ka ndjekur një qasje më të ashpër ndaj migracionit të parregullt, sidomos në Ceuta dhe Melilla. Qeveria nuk e ka shfuqizuar dispozitën e vitit 2015 që lejon kthimet në kufi në Ceuta dhe Melilla. Për më tepër, është përmendur bashkëpunimi i ngushtë me Marokun për kontrollin e migracionit, me mbështetje financiare dhe operacionale për autoritetet marokene, me synim parandalimin e kalimeve të parregullta. Ndërkohë, disa politikanë spanjollë kanë akuzuar autoritetet marokene se kanë lejuar kalimin e migrantëve, duke iu referuar kontrolleve të kufizuara përgjatë kufirit.
Botuar fillimisht në Telegrafi