Mbështillja e trungjeve të pemëve frutore para dimrit është një veprim i thjeshtë, por që mund të bëjë diferencë të madhe te pemët e reja. Shumë njerëz, kur shohin një trung të mbështjellë si me fashë, mendojnë se pema është dëmtuar. Në fakt, kjo praktikë përdoret pikërisht për të mbrojtur pemët nga kushtet më të ashpra të stinës së ftohtë.
Qëllimi i mbrojtjes është të zvogëlojë rrezikun e dëmtimeve që mund të vijnë nga ndryshimet e menjëhershme të temperaturës. Për këtë përdoret zakonisht një shirit i posaçëm mbrojtës, shpesh me ngjyrë të çelët, i cili mbështillet rreth trungut. Materiali ndihmon të kufizohen luhatjet termike që mund të shkaktohen kur dielli i dimrit ndikon fort në njërën anë të trungut, ndërsa gjatë natës temperaturat zbresin shpejt.
Arsyeja pse kjo mbështjellje është veçanërisht e rëndësishme te pemët e reja lidhet me ndjeshmërinë e lëvores. Fidanët njëvjeçarë dhe pemët 2 deri në 3 vjeç kanë lëvore më të hollë dhe më të prekshme ndaj kontrasteve të temperaturës. Kur gjatë ditës dielli e ngroh trungun, dhe më pas gjatë natës ndodh ftohja e shpejtë, rreziku rritet për krijimin e çarjeve dhe dëmtimeve të lëvores. Materialet mbrojtëse me ngjyrë të çelët pasqyrojnë një pjesë të rrezatimit diellor, duke ndihmuar në zbutjen e këtyre luhatjeve.
Si duhet të kryhet mbështjellja? Praktika nis nga pjesa e poshtme e trungut. Më pas materiali vazhdon në formë spiraleje drejt degëve të para. Është e rëndësishme që çdo shtresë ta mbulojë pak shtresën paraprake, në mënyrë që të ketë mbrojtje të vazhdueshme. Gjithsesi, materiali nuk duhet të shtrëngohet tepër: shtrëngimi i fortë mund të dëmtojë lëvoren ose të pengojë rritjen e pemës. Zakonisht, mbështjellja vendoset deri te degët e para, ndërsa lartësia përshtatet sipas madhësisë së pemës dhe kushteve ku është mbjellë.
Mbështilleni saktë: filloni poshtë, spirale dhe jo shumë shtrëngim
Për të shmangur gabimet, duhet kujdes edhe te përgatitja e trungut. Para se të vendoset mbrojtja, kontrolloni trungun dhe hiqni çdo gjë që mund të jetë grumbulluar mbi lëvore: gjethe, papastërti apo mbetje të tjera. Gjithashtu, një rregull i rëndësishëm është të mos e mbështillni lëvoren kur është e lagësht. Nëse lëvorja është e lagësht dhe mbështillet me materiale që nuk lejojnë ajrosjen, lagështia mund të grumbullohet dhe të favorizojë dëmtimin e lëvores. Për këtë arsye, gjatë ditëve më të ngrohta të dimrit këshillohet të kontrolloni herë pas here gjendjen e trungut dhe të materialit mbrojtës, për të verifikuar që gjithçka mbetet në gjendje të mirë.
Sa i përket mbrojtjes nga kafshët që dëmtojnë lëvoren, mbështjellja ndihmon, por nuk është zgjidhje e plotë. Shiriti mbrojtës mund të kufizojë disa dëmtime mekanike, megjithatë nuk është gjithmonë i mjaftueshëm kundër minjve, lepujve dhe kafshëve të tjera që mund të ushqehen ose të shkaktojnë dëme te trungu. Nëse brejtësit janë problem në kopsht, rekomandohet të vendosen rrjeta ose mbrojtëse të posaçme rreth trungut, krahas mbështjelljes.
Koha e vendosjes dhe e heqjes është po aq e rëndësishme. Mbështjellja zakonisht vendoset në fund të vjeshtës, para se të vijë i ftohti i fortë. Kur vjen pranvera dhe rreziku i ngricave dhe i luhatjeve të mëdha të temperaturës zvogëlohet, materiali duhet hequr. Kështu, pemët e reja hyjnë në sezonin e ardhshëm të rritjes me lëvore më të shëndetshme dhe me më pak dëmtime, falë kujdesit të duhur gjatë dimrit.
Botuar fillimisht në Telegrafi
