Enët e bardha të smaltuara shpesh duken të forta, por sipërfaqja e tyre është më e ndjeshme nga ç’mund të mendohet. Ato mund të humbin shpejt shkëlqimin nëse fërkohen me mjete të gabuara apo nëse përdoren pastrues shumë agresivë. Me kalimin e kohës, mund të shfaqen njolla gri, kafe ose të kuqërremta, edhe kur enët lahen rregullisht.
Njollat në enët e bardha zakonisht lidhen me gjurmët e ushqimeve që kanë ngjitur ose kanë lënë shije e ngjyrë. Për shembull, panxhari mund të lërë njolla të forta, ndërsa qumështi i djegur apo ushqimi i ngjitur në fund të tenxheres lënë shenja që shpesh duken sikur janë futur “përgjithmonë” në sipërfaqen e smaltit. Edhe uji i fortë mund të kontribuojë, duke lënë vija dhe një pamje jo uniforme.
Pastrimi i butë mbron smaltin dhe ruan shkëlqimin e bardhë
Pika kryesore është të mos e gërvishtni smaltin. Shumë njerëz, kur shohin njollat, përpiqen t’i “zgjidhin” menjëherë me tel metalik, thikë ose pluhur gërryes. Por kjo është pikërisht ajo që e dëmton sipërfaqen: krijohen gërvishtje të imëta, smalti bëhet më i ndjeshëm ndaj njollave të ardhshme dhe enët fillojnë të duken më të konsumuar. Në vend të kësaj, pastrimi duhet bërë me durim dhe metoda të lehta.
Hapat e parë janë të thjeshtë. Së pari, hiqni mbetjet e ushqimit dhe shpëlajeni enën me ujë të ngrohtë. Për njollat e zakonshme, mbusheni enën me ujë të ngrohtë dhe hidhni pak detergjent për enë. Lëreni të qëndrojë për një kohë, më pas pastrojeni me një sfungjer të butë. Shpesh, kjo mjafton për të larguar papastërtinë pa pasur nevojë për fërkim të fortë.
Nëse bëhet fjalë për ushqim të djegur, qasja është po e njëjta, por me një hap shtesë: lëreni ujin me detergjent të qëndrojë më gjatë, në mënyrë që shtresa e djegur të zbutet gradualisht. Pas kësaj, pastrojeni sërish me sfungjer të butë. Rregulli është që të mos e “sulmoni” smaltin menjëherë, sidomos kur njolla nuk largohet me një kalim.
Në internet qarkullon edhe një metodë ku në ujë shtohet peroksid hidrogjeni dhe detergjent, dhe më pas përzierja zihet për 30–60 minuta. Këtë mënyrë nuk rekomandohet për enët e smaltuara, pasi peroksidi i hidrogjenit është një oksidues i fuqishëm dhe dekompozohet më shpejt nën ndikimin e nxehtësisë, duke çliruar oksigjen. Për më tepër, solucionet shtëpiake mund të irritojnë sytë dhe rrugët e frymëmarrjes, prandaj nuk është ide e mirë të improvizohet me zierjen në kuzhinë. Nëse përdorni ndonjë produkt me bazë peroksid hidrogjeni, duhet të ndiqni udhëzimet e prodhuesit dhe të mos e përzieni me zbardhues me klor ose kimikate të tjera.
Kur njolla nuk largohet menjëherë, alternativa më e sigurt është trajtimi në disa herë me metoda të buta, jo një fërkim i ashpër. Në këtë proces shmangni tel çeliku, mjete të mprehta dhe pastrues shumë abrazivë. Gjithashtu, mos bëni ndryshime të menjëhershme të temperaturës, pasi kjo mund të ndikojë negativisht në sipërfaqe. Në rastet kur smalti ka çarje të thella dhe zona ku është zbuluar metali ose ndryshku, pastrimi nuk e rikthen dot enën në gjendjen fillestare—këto janë dëme që nuk zgjidhen vetëm me larje.
Për ta mbajtur sa më gjatë enën të bardhë, shmangni lënien e ushqimit të qëndrojë gjatë në të pas gatimit. Gjithashtu, është më mirë të mos hidhet ujë shumë i ftohtë mbi një tenxhere ende të nxehtë. Pasttrimi i shpejtë me sfungjer të butë dhe detergjent të zakonshëm është mënyra më e sigurt për jetëgjatësinë e smaltit. Me pak kujdes, enët e smaltuara mund të ruajnë për vite pamjen e pastër dhe shkëlqimin, pa pasur nevojë për metoda agresive që rrezikojnë t’i dëmtojnë.
Botuar fillimisht në Telegrafi