Autoritetet amerikane i kanë kthyer Sirisë 36 artefakte të grabitura, me një vlerë të përbashkët që kalon 5 milionë dollarë. Lajmin e ka bërë të ditur të mërkurën Prokuroria e Qarkut të Manhatanit, përmes hetuesve të New Yorkut, duke theksuar se mes veprave ka edhe objekte të lidhura me lokalitete të njohura antike.
Sipas njoftimit, në mesin e 36 artefakteve janë 14 mozaikë “të jashtëzakonshëm”, të vjedhur nga një vilë e periudhës romake në Siri. Këto objekte dyshohet se lidhen me tregtarin e antikiteteve Georges Lotfi, i cili ishte një ish-burim informacioni për Njësinë e Prokurorisë së Manhatanit për Trafikimin e Antikiteteve.
Autoritetet sqarojnë se në një zhvillim që e ka shoqëruar çështjen, Lotfi u akuzua në vitin 2022 për posedim kriminal të artefakteve të vjedhura nga Siria dhe Libani. Aktualisht ai është në kërkim nga autoritetet e New Yorkut dhe Interpoli, ndërsa rasti vazhdon të ndiqet me mekanizma juridikë ndërkufitarë.
36 artefakte u rikthyen në Siri nga SHBA, me vlerë mbi 5 milionë dollarë
Në rikthimin e së mërkurës përfshihej edhe një pjesë monumentale e dyshemesë, që daton nga shekulli III para erës sonë. Në këtë fragment përshkruhet martesa e perëndisë Telete me Erosin. Ky element ishte sekuestruar në vitin 2021 në një depo në pronësi të Georges Lotfit, çka e lidh drejtpërdrejt me zinxhirin e dyshuar të trafikimit dhe magazinimit të objekteve të vjedhura.
Një nga zbulimet më të spikatura lidhet me relievin e Palmiras. Ky reliev, i përshkruar si skulpturë prej guri gëlqeror që paraqet një burrë të shtrirë, të rrethuar nga gra dhe fëmijë, u krijua për një dhomë varrimi në fund të shekullit II të erës sonë. Hetuesit e Manhatanit besojnë se relievi, pavarësisht se është një element me peshë më shumë se 450 kilogramësh, është shkëputur me forcë nga muri nga grabitësit, ndërkohë që figurat përreth janë lënë të paprekura.
Pas largimit nga Siria, relievi dyshohet se u kontrabandua jashtë vendit dhe më pas përfundoi në Dubai. Në periudhën kur Palmira u shkatërrua nga ISIS-i gjatë viteve 2015–2017, autoritetet theksojnë se objekte të tilla kishin qenë në rrezik të humbjes së përhershme. Tani, me kthimin e së mërkurës, fragmentet rikthehen në vendin e origjinës, duke mbyllur një pjesë të rrugëtimit të trafikimit.
Prokurori i Qarkut të Manhatanit, Alvin L. Bragg Jr., ka njoftuar gjithashtu se zyra e tij ka sekuestruar edhe 13 objekte nga Muzeu Metropolitan i Artit (MET). Kjo e çon numrin total të objekteve të lashta të sekuestruara nga muzeu që nga viti 2017 në më shumë se 402. Sipas njoftimit, këto artefakte kanë një vlerë të përbashkët prej më shumë se 98.7 milionë dollarësh, duke e bërë këtë një nga goditjet më të mëdha të viteve të fundit ndaj tregtisë së paligjshme të objekteve antike.
Në korrik, MET-i i përshkroi sekuestrimet si pjesë e një përpjekjeje bashkëpunuese mes muzeut dhe zyrës së prokurorit për të pastruar koleksionin nga objektet që ishin grabitur. Në këtë kuadër, u theksua se muzeu nuk synon të mbajë në koleksion asnjë vepër të vjedhur, ndërsa u përmend edhe roli i një ekipi ekspertësh të përbërë nga 12 specialistë të origjinës së veprave të artit.
Botuar fillimisht në Koha.net