Trupat e fundit amerikane dhe britanike janë larguar nga Iraku, duke i dhënë fund një pranie ushtarake që zgjati më shumë se një dekadë. Lëvizja vjen pasi u koordinuan largimet e pjesëtarëve që kishin mbetur, në një proces të ndjekur nga afër si nga Shtetet e Bashkuara, ashtu edhe nga aleatët e tyre britanikë.
Largimi i rreth 100 pjesëtarëve të fundit të ushtrisë britanike u krye nga Erbili, në rajonin verior të Kurdistanit. Sipas planifikimit, kjo fazë u sinkronizua gjatë javëve të fundit me forcat amerikane, të cilat gjithashtu u tërhoqën të mërkurën. Heqja e pranisë ushtarake përfundon një kapitull të gjatë të përfshirjes së koalicionit në mbështetjen e autoriteteve irakiane.
Kjo lëvizje është rezultat i një marrëveshjeje të nënshkruar dy vjet më parë mes SHBA-së dhe qeverisë irakiane, që parashikonte tërheqjen e trupave të huaja deri në fund të këtij muaji. Mbyllja e kësaj periudhe lidhet drejtpërdrejt me operacionin e udhëhequr për të kundërshtuar grupin ekstremist të Shtetit Islamik (IS), mision që njihej si Operacioni “Inherent Resolve”.
Forcat britanike dhe amerikane kanë qenë të pranishme në Irak që prej vitit 2014, si pjesë e koalicionit ndërkombëtar të ngritur për të ndihmuar në mposhtjen e IS-it. Tani, largimi i tyre e bën të qartë se misioni ushtarak i koalicionit po shkon drejt mbylljes, ndërsa përgjegjësitë pritet të kalojnë plotësisht te autoritetet irakiane.
Operacioni “Inherent Resolve” drejt fundit, Iraku në fazë të re sigurie
Kryeministri irakian, Ali al-Zaidi, deklaroi se përfundimi i misionit të koalicionit shënon “kalimin e Irakut në një fazë në të cilën ai merr përgjegjësi të plotë për sigurinë dhe stabilitetin e tij”. Në përputhje me këtë qëndrim, Iraku do të shpallë katër “Ditë të Sovranitetit” si festë kombëtare për të shënuar tërheqjen e trupave të huaja.
Në anën tjetër, zëdhënësi i Pentagonit, Sean Parnell, tha se largimi i koalicionit nga Erbili përkon me “përfundimin e suksesshëm të misionit ushtarak që mposhti [IS-in] në Irak”. Ai e lidhi drejtpërdrejt largimin me arritjen e objektivave të fushatës, duke theksuar se prania e koalicionit synonte të godiste dhe të dobësonte grupin ekstremist, duke e penguar rikthimin e tij.
Edhe pse qeveria irakiane kishte shpallur mposhtjen ushtarake të IS-it në vitin 2017, forcat e koalicionit vazhduan të qëndrojnë në vend. Kjo periudhë zgjatjeje kishte si qëllim të ndihmonte në parandalimin e ringjalljes së grupit, në mënyrë që elementë të mbetur të mos ktheheshin në kërcënim të drejtpërdrejtë. Një raport i fundit i OKB-së vlerësoi se presioni i vazhdueshëm kundër terrorizmit nga forcat irakiane të sigurisë bëri që IS-i të mbetej me vetëm disa qindra luftëtarë, të cilët, sipas vlerësimit, “janë në gjendje të kryejnë vetëm operacione të thjeshta”.
Përveç sfidës së kërcënimit të mbetur nga IS-i, qeveria irakiane përballet edhe me një problem të brendshëm: milicitë e mbështetura nga Irani në vend. Ali al-Zaidi, i cili e mori detyrën në maj, është zotuar t’i çarmatosë ato dhe t’i vendosë të gjitha armët nën kontrollin e shtetit pas largimit të koalicionit. Megjithatë, disa fraksione të fuqishme e kanë kundërshtuar këtë plan dhe, sipas dinamikave aktuale, ekziston mundësia që ndikimi i tyre të rritet pa praninë e SHBA-së. Ndërkohë, vendi po hyn në një periudhë të re ku roli kryesor për sigurinë dhe stabilitetin pritet të jetë i autoriteteve irakiane.
Botuar fillimisht në Koha.net