Rritja e pagës minimale në Kosovë në 500 euro bruto, që nis nga sot, ka ndezur reagime të forta në opinionin publik. Profesori i Ekonomisë, Fidan Qerimi, ka thënë se ky vendim, ndonëse synon anën sociale, rrezikon të krijojë presion mbi bizneset dhe se një pjesë e tyre mund të përfundojnë të mbyllura.
Qerimi ka argumentuar se, sipas direktivave të Bashkimit Evropian, paga minimale duhet të jetë rreth 50 për qind e pagës mesatare. Në këtë logjikë, ai ka theksuar se në Kosovë kjo shifër përkthehet në rreth 356 euro. Ai ka vlerësuar se aktualisht paga minimale në vend është afërsisht 70 për qind e pagës mesatare, çka, sipas tij, tregon se rritja e paralajmëruar nuk është brenda parametrave ekonomikë të pritur.
Profesori i Ekonomisë ka bërë dallimin mes dimensionit social dhe atij ekonomik. Ai është shprehur se, nga ana sociale, rritja mund të konsiderohet e arsyeshme për të përballuar nevojat, por nga pikëpamja ekonomike nuk i plotëson indikatorët dhe parametrat. Në emisionin “Konfront” në KTV, Qerimi ka thënë se paga minimale prej 500 eurosh e tejkalon raportin e rekomanduar prej 50 për qind të pagës mesatare.
Rritja në 500 euro rrezikon bizneset me produktivitet të ulët
Sipas Qerimit, vendimi përbën presion për bizneset, sidomos për ato që kanë produktivitet të ulët. Ai ka vënë theksin tek bizneset familjare dhe ka përmendur në veçanti sektorin e gastronomisë, duke thënë se preken më shumë kompanitë që janë në prag të falimentimit ose që “çalojnë” në funksionim. Qerimi ka argumentuar se ky ndikim mund të jetë negativ dhe se një pjesë e këtyre bizneseve mund të mbyllet si pasojë e kostove më të larta të punës.
Në të njëjtën kohë, rritja e pagës minimale është një fazë e dytë e zbatimit të vendimit të Qeverisë. Nga 1 janari i këtij viti, paga minimale u rrit në 425 euro, ndërsa tani, nga sot, ajo shkon në 500 euro bruto. Kjo e bën rritjen më të madhe brenda pak muajsh, duke e vendosur koston e punës në qendër të debatit.
Ndërkohë, kryetari i Sindikatës së Punëtorëve të Sektorit Privat, Jusuf Azemi, ka kritikuar deklaratat për efektet e rritjes. Ai ka thënë se paga minimale prej 500 eurosh nuk mund të mbulojë shpenzimet e dy anëtarëve të një familjeje. Sipas Azemit, kjo tregon se rritja nuk shndërrohet automatikisht në mirëqenie reale për punëtorët dhe familjet e tyre.
Azemi ka komentuar edhe pretendimet e kryeministrit në detyrë Albin Kurti se nga rritja e pagës minimale do të përfitojnë rreth 150 mijë punëtorë të sektorit privat. Ai e ka quajtur “qesharake” këtë deklaratë dhe ka shtuar se paga minimale nuk po zbatohet në institucionet shtetërore ku kompanitë private kryejnë shërbime. Në këtë kontekst, Azemi ka argumentuar se, kur sistemi nuk e zbaton pagën minimale në mënyrë të njëtrajtshme, numri i përfituesve të deklaruar nuk i pasqyron realisht kushtet në terren.
Debati, pra, mbetet i fokusuar në dy dimensione: si do të ndikojë rritja te bizneset dhe a do të reflektohet ajo në standardin e jetesës për punëtorët. Ndërsa Qerimi e sheh si presion ekonomik për sektorë si bizneset familjare dhe gastronomia, Azemi e sheh të pamjaftueshme për të mbuluar shpenzimet e familjeve dhe kundërshton shifrat e përcjella për numrin e përfituesve. Nga sot, 500 euro bruto bëhen realitet, ndërsa efekti i plotë i këtij vendimi pritet të shihet në muajt në vijim.
Botuar fillimisht në Koha.net