Rriqrat njihen prej kohësh për aftësinë e tyre për të transmetuar infeksione që mund të çojnë në sëmundje serioze, përfshirë sëmundjen Lyme dhe encefalitin nga rriqrat. Por, përveç këtyre, ekziston edhe një gjendje tjetër më pak e njohur që lidhet me pickimin e tyre: sindroma alfa-gal, një alergji ndaj mishit që mund të jetë e rrezikshme për jetën. Ajo zakonisht nuk shfaqet menjëherë, ndaj shumë njerëz nuk arrijnë ta lidhin reagimin me atë që kanë ngrënë disa orë më parë.
Sindroma alfa-gal është lidhur për herë të parë me një lloj të caktuar rriqre rreth 15 vjet më parë. Që atëherë, diagnostikimi i saj ka ardhur duke u rritur, ndërsa rritet edhe ndërgjegjësimi: gjithnjë e më shumë persona raportojnë simptoma alergjike pas konsumimit të mishit. Në disa raste, reaksionet mund të shfaqen edhe pas produkteve të qumështit, duke e bërë gjendjen më të vështirë për t’u kuptuar në fillim.
Një element i rëndësishëm është se kjo alergji nuk prek konsumimin e frutave të detit. Po ashtu, nuk lidhet me mishin e shpendëve si pula dhe gjeldeti, si dhe me vezët. Kjo do të thotë se, megjithëse reagimi vjen nga mekanizmi alergjik i shkaktuar nga alfa-gal, jo të gjitha llojet e ushqimit provokojnë të njëjtin problem për të prekurit.
Sindroma alfa-gal nuk shkaktohet nga bakteret apo viruset. Ajo shfaqet kur sistemi imunitar i njeriut nis një përgjigje alergjike ndaj një lloji sheqeri të quajtur alfa-gal, shkurtim për galaktozë-alfa. Ky sheqer gjendet në mishin e shumicës së gjitarëve, si lopët, derrat dhe delet, si dhe në pështymën e disa llojeve të rriqrave. Megjithatë, alfa-gal nuk gjendet te njerëzit apo primatët e tjerë.
Kur alfa-gal futet në qarkullimin e gjakut, rritet rreziku për reaksion alergjik
Si bëhet alfa-gal e rrezikshme për njeriun? Në kushte normale, kur konsumohet përmes ushqimit, sheqeri zakonisht është i padëmshëm. Problemi nis kur rriqrat që e bartin alfa-galin pickojnë përmes lëkurës dhe e fusin drejtpërdrejt në qarkullimin e gjakut. Ky proces nxit zhvillimin e antitrupave: proteinat e sistemit imunitar mësojnë të identifikojnë molekulat e sheqerit alfa-gal dhe t’i sulmojnë ato.
Pas kësaj, kur personi konsumon mish gjitarësh, antitrupat alfa-gal mund të shkaktojnë reaksion alergjik. Meqë reagimi i lidhur me këtë alergji shpesh nuk vjen menjëherë, vërehet edhe një vonesë kohore që ngatërron pacientët dhe mjekët. Te disa njerëz, reaksioni mund të zhvillohet deri në gjashtë orë pas konsumimit të mishit të kuq, ndërsa vetë gjendja mund të krijohet gradualisht gjatë disa javëve ose muajve. Kjo është arsyeja pse një person mund të hajë mish në mbrëmje dhe, gjatë natës, të zgjohet me simptoma të forta.
Simptomat e sindromës alfa-gal mund të ndryshojnë, por ndër më të përmendurat janë skuqja ose puçrrat në lëkurë, kruarja intensive, shqetësimet e tretjes si fryrje dhe parehati në stomak, si dhe reaksione të rënda alergjike. Në rastet më të rënda mund të shfaqen anafilaksia, ënjtja, vështirësia në frymëmarrje dhe shoku alergjik. Pikërisht për shkak të këtij spektri të gjerë simptomash dhe vonesave, diagnoza kërkon vëmendje të veçantë.
Diagnostikimi bëhet përmes analizës së gjakut për praninë e antitrupave IgE. Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se një rezultat laboratorik i vetëm nuk mjafton për të vendosur diagnozën. Analiza është e dobishme, por në alergologji mund të ketë rezultate fals pozitive, prandaj nevojiten edhe simptoma reale klinike. Gjithashtu, te një pjesë e të prekurve alergjia mund të dobësohet ose madje të zhduket me kalimin e kohës. Sipas përvojës së dr. Commins, kjo ndodh te rreth 15 deri në 20 për qind e pacientëve. Edhe kur gjendja qetësohet, rekomandohet shmangia e pickimeve të reja nga rriqrat, për të ulur rrezikun e rikthimit.
Botuar fillimisht në Telegrafi