Zgjedhjet e 7 qershorit në Kosovë erdhën si pasojë e mosmarrëveshjeve lidhur me zgjedhjen e presidentit, pasi mandati i Vjosa Osmanit përfundoi. Në një periudhë relativisht të shkurtër, këto ishin zgjedhjet e treta brenda më pak se një viti e gjysmë: pas procesit të 9 shkurtit 2025 dhe një palë të parakohshme më 28 dhjetor.
Pas zgjedhjeve të 9 shkurtit, Kosova nuk arriti të krijojë një qeveri. Edhe zgjedhjet e dhjetorit, ndonëse i dhanë Lëvizjes Vetëvendosje mbi 51% të votave dhe maksimumin e mundshëm për shumicë në skenën politike të vendit, nuk sollën marrëveshje për postin e presidentit. Kjo ndodhi sipas një vendimi të Gjykatës Kushtetuese.
Procesi i numërimit tashmë ka përfunduar për të gjitha kutitë e votimit në nivel vendi për zgjedhjet parlamentare, duke bërë që rezultatet finale të jenë të plota. Të dhënat e fundit tregojnë se Lëvizja Vetëvendosje mbetet forca e parë politike në Kosovë, me numërim të mbyllur 2,498 nga 2,498 kuti votimi.
Pjesëmarrja në zgjedhje ishte 37.05 për qind. Nga 1,959,962 qytetarë me të drejtë vote, votën e shfrytëzuan 726,071. Në total, votat e vlefshme u shpërndanë mes subjekteve politike, ku LVV arriti të sigurojë 299,152 vota, përkatësisht 42.91 për qind, duke ruajtur epërsinë ndaj partive tjera.
A hapin këto rezultate rrugë për bashkëpunim, apo rrezikon ngërçi institucional?
Në vendin e dytë renditet Partia Demokratike e Kosovës (PDK) me 147,220 vota, apo 21.12 për qind. Lidhja Demokratike e Kosovës (LDK) mori 122,575 vota, që përkthehen në 17.58 për qind të votave. Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës (AAK) siguroi 49,917 vota ose 7.16 për qind, duke u renditur e katërta.
Lista Serbe mori 43,071 vota (6.18 për qind), ndërsa Partia Demokratike Turke e Kosovës (KDTP) fitoi 5,337 vota, ose 0.77 për qind të votave. Përballë këtyre shifrave, shtrohet çështja nëse diferencat politike dhe raportet mes subjekteve krijojnë hapësirë reale për bashkëpunim, apo nëse vendi mund të përballet me një bllokadë të re institucionale.
Publicisti Skënder Zogaj, në një prononcim për “Bota sot”, vlerësoi se rezultati zgjedhor është i “pritshëm”, duke e lidhur atë me propagandën e vazhdueshme dhe me interesat e ngushta partiake që, sipas tij, po e dobësojnë shtetin dhe po e pengojnë Kosovën të funksionojë si demokraci e mirëfilltë. Ai theksoi se partitë po kalkulojnë për marrjen e pushtetit, më shumë sesa përmbushjen e premtimeve, duke paralajmëruar se kriza institucionale mund të vazhdojë në “të gjitha planet”. Në të njëjtën linjë, njohësi për çështje politike Eduard Gashi tha se fitimi i zgjedhjeve nuk mjafton pa krijimin e një qeverie funksionale dhe pa rezultate konkrete për qytetarët.
Sipas Gashit, në demokraci parlamentare nuk mjafton vetëm dalja e parë në vota, por duhet shumicë, institucione dhe qeveri që punojnë. Ai vuri në dukje lodhjen e qytetarëve nga krizat e vazhdueshme dhe tha se Kosova nuk ka “luksin” për politikë pafund, por ka nevojë për zhvillim ekonomik, investime, vende pune, stabilitet institucional dhe marrëdhënie të forta me partnerët ndërkombëtarë. Gashi shtoi se ekziston rrezik i madh për ngërç, sepse partitë, sipas tij, nuk janë të gatshme për kompromise, ndërsa vendi kërkon dialog brenda dhe koordinim të mirë me jashtë. Për rrjedhojë, rezultatet e 7 qershorit krijojnë një terren që teorikisht mund të hapë hapësira, por rreziku i bllokadës mbetet real.
Botuar fillimisht në Bota Sot